Transgender sport

aangepast op 19 december

Al een tijdje verdiep ik me in de sportmogelijkheden voor transgenders en in alle eerlijkheid, ik val van de ene verbazing in de andere. Het lijkt naarmate meer duidelijk wordt ook een schrijnender onderwerp te zijn. Even terug naar de reden waarom ik me hierin verdiep.

Ik woon als transgender / vrouw in aanleg alleen en ben ik in de situatie dat ik een flink deel van mijn bestaan helemaal opnieuw van de grond af aan moet opbouwen. Zo had ik mezelf voorgenomen om weer te gaan sporten met als belangrijkste redenen het opbouwen van een nieuw sociaal netwerk en het fysiek voorbereiden op de toch altijd zware operatie. Aangezien ik niet zozeer val voor de solosporten en ik eigenlijk ook wel een competitief typje ben zou ik het liefste weer een teamsport oppakken. Ik vindt korfbal en volleybal leuk, dus beiden zouden een goede optie zijn.

Echter, ik ben een pre-operatieve transgender. Natuurlijk wil ik sporten in een competitie van het voor mij juiste gender. Dus als vrouw korfballen of volleyballen. Toen werd het moeilijk want daar hoort dan de vraag bij of ik in alle vrijheid dat wel kan en mag. Niet dus. Juridisch ben ik nog een man en fysiek ben ik in ombouw. Of ik al jaren als vrouw leef wordt als niet relevant gezien net als het feit dat ik inmiddels in een onomkeerbaar stadium van geslachtsverandering verkeer. Ik zal dus de betreffende sporten alleen als man mogen uitoefenen, tenminste als ik aan een competitie wil meedoen. Dat nu is precies hetgene waar ik niet toe bereid ben want sociaal gezien leef ik als vrouw en wordt ik als vrouw gezien en behandeld dus waarom zou ik me door de sport laten dwingen mijn identiteit te verloochenen?

In alle eenvoud komt het er op neer dat vanaf het moment waarop ik zelf in real life als vrouw ben gaan leven tot na mijn juridische geslachtsverandering ik dus in praktische zin ben uitgesloten van competitiesport. Ik voel me gediscrimineert en buiten dat deel van de maatschappij geplaatst terwijl ik daar niets tegen kan doen. Vanuit een heel aantal gezichtspunten zoals artikel 1 van de grondwet en een aantal mensenrechten kan hierover een flink debat worden opgezet.

Komt nog bij dat ik er voor kies om een volledige geslachtsverandering door te maken en het probleem dus over een aantal jaren niet meer bestaat. Mits ik de juridische geslachtsverandering kan betalen en me dus ook daadwerkelijk heb laten opereren. Maar wat nu voor transgenders die er voor kiezen om niet die operatie te ondergaan? Simpel gezegd is uitsluiting van competitiesport voor hun levenslang. Dat geldt ook voor al diegenen die om medische of andere reden de operatieve geslachtsverandering niet kunnen laten plaatsvinden. En dit allemaal omdat in de sport regels rigider worden toegepast dan in de rest van de maatschappij. Daarbij worden de sportbonden die voor die regels verantwoordelijk zijn gedekt door de wet, het NOC/NSF en het IOC en de andere internationale sportorganisaties.

Hoe zit het nu precies? Welnu, vanuit wettelijk perspectief gezien is het zo dat Nederland nog niet voldoet aan de Europese aanwijzing voor wetswijziging waardoor juridische geslachtsverandering wordt losgekoppeld van het middels een doktersattest kunnen bewijzen van onvruchtbaarheid. Het is echt waar helaas. Deze oude wet geldt hier nog terwijl landen als Spanje dit inmiddels aangepast hebben. Daar kun je juridische geslachtsverandering laten plaatsvinden na een verklaring van een psycholoog dat je inmiddels minimaal 12 maanden duurzaam in de andere geslachtrol leeft. Het Nederlandse parlement en de Nederlandse regering vertoont nog geen enkele aandrang om de betreffende wet te moderniseren.

De sportbonden hebben op basis van onder andere de regelgeving van NOC/NSF deelname aan competitiesport vaak verbonden aan die juridische geslachtsverandering. In sommige gevallen wordt daar zelfs nog een termijn van twee jaar aan toegevoegd waarvan de reden mij niet duidelijk is. Wie het weet mag het zeggen. Overigens valt het nog bepaald niet mee om uitspraken van de verschillende sportbonden te krijgen over hun eigen regelementen op dit gebied. Meestal weet men het niet of volgt bij navraag een oorverdovende stilte. Een ander aspect wat weleens wordt gehanteerd is het begrip competitievervalsing. Met andere woorden, met name man naar vrouw transgenders zouden een fysiek voordeel hebben. Voor het gemak wordt daarbij voorbij gegaan aan het feit dat hormoonbehandeling onherroepelijk leidt tot afname van fysieke kracht met soms wel 25% en de onmogelijkheid om spierweefsel aan te kweken door training als gevolg van de extreem lage testosteron waarden in het bloed. Doorgaans zo goed als 0 en dus fors minder dan ‘biologische’ vrouw.

Op dit moment probeer ik bij een zevental sportbonden hierover los te peuteren wat hun beleid is. Antwoorden zijn er nog niet, ook niet na drie maanden. Maar met een wat andere aanpak gaat dat vast wel alsnog lukken, ik ben benieuwd.
Op dit moment is het helaas nog zo dat ik zoals zoveel lotgenoten en lotgenotes me niet kan aanmelden voor competitiesport en dus last blijf houden van die maatschappelijke uitsluiting. Dat kan niet en dat mag niet. Het wordt dan ook hoog tijd dat de politiek zich gaat bemoeien met de grondrechten van transgenders op die gebieden waar die geschonden worden of onder druk staan. Dat geldt in de sport, regelmatig ook in de arbeidsrelatie en zeker in het contact tussen overheid en transgenders zelf. Daarbij zou ook eens nagedacht moeten worden over de volgende vraag: de overheid dwingt via de protocollen van de genderteams af dat wanneer iemand een geslachtsverandering wil en daarvoor in aanmerking komt, zij een real life experience als onderdeel van de behandeling doormaken. Diezelfde overheid heeft wetten waarvan maatschappelijke organisaties zoals sportbonden regelementen afleiden die diezelfde real life experience ondergraven. Want stel dat je als actieve competitiesporter een geslachtsverandering ondergaat, dan komt het er op neer dat je je sportloopbaan voor 4 tot 7 jaar moet onderbreken in verband met regelementaire uitsluiting. Wat is de waarde dan nog van een gedwongen real life experience als dat inhoudt dat je een belangrijke, gezonde en algemeen maatschappelijk belangrijke activiteit moet laten vallen? Waarom is de wet nog steeds niet aangepast zodat deze misstand niet meer kan voorkomen? Waarom mogen als gevolg daar van sportbonden ongestraft mensen uitsluiten van competitiesport op grond van hun genderidentiteit?

Wellicht is het een goed idee als de Nederlandse politiek een voorbeeld neemt aan Engeland. Bijgevoegd document is een richtlijn van het Britse Ministerie voor Cultuur, Media en Sport gericht aan sportorganisaties. Hierin komen alle genoemde aspecten aan bod. Het laat weinig aan duidelijkheid te wensen over.

uk-gov-guidelines.pdf

Mijn onderzoek gaat verder en zodra de resultaten bekend zijn zal ik die verspreiden via de juiste media.

Alice