Law & Order, mijn tv verslaving zoals sommige lezers wel weten. De serie adresseert regelmatig maatschappelijk gevoelige onderwerpen. Vanavond was het weer zover. Eerder dit jaar was op transgender remembrance day een aflevering over een transgender verdacht van moord te zien. (Waarbij overigens de dame in kwestie in het juridische systeem in de knel komt en uiteindelijk zelf tot een dramatisch einde komt na verkrachting in een mannengevangenis.)
Vanavond ging het over de tweeling Lindsay en Lohan. Zus en broer in hun teens. Lindsay wordt op een avond op een dak bijna verkracht en uit zelfverdediging bijt ze letterlijk van zich af. De verkrachter valt van het dak en gaat dood. Op grond van DNA onderzoek, waarin ook de chromosoom combinatie aan de orde komt wordt Lohan verdacht. Maar het is Lindsay die het overkomen is. Uiteindelijk blijkt dat Lindsay, geboren als Lucas, na de geboorte bij een besnijdenis onherstelbaar verminkt is. Een arts gaat een experiment aan en voert een geslachtoperatie uit. Lucas wordt Lindsay. Onder zijn begeleiding voeden de ouders de kinderen op als broer en zus. Het kind kan met geen mogelijkheid om gaan met haar gevoelens en twijfels. De verhouding met haar broertje wordt steeds moeilijker en ze gaan beiden aan de situatie bijna ten onder. Uiteindelijk verteld een politiearts Lindsay de waarheid, ze ziet haar levenslange twijfels en gevoelens van onbehagen bevestigd. Totdat de experimenterende dokter vermoord wordt. Het is niet te achterhalen wie van de twee de moord heeft gepleegd, ze komen er meer weg en leven verder als twee jongens.
In dit geval is deze aflevering, hoe bizar die ook lijkt, gebaseerd op een waargebeurd verhaal. De inmiddels beruchte ‘John/Joan’ case (eigenlijk David en Brian Reimer) (zie ook John Colapinto’s boek “As Nature Made Him”). In die geschiedenis is de tot vrouw geopereerde jongen uiteindelijk toch als man gaan leven. Beide mannen hebben later zelfmoord gepleegd waarmee het één van de meest tragische gevallen van medisch falen bij geslachtsverandering is geworden. De werkelijkheid is helaas soms nog veel triester dan een aflevering van Law & Order.
In deze aflevering komt de volgende uitspraak voor als verdediging van de arts “Any plastic surgeon would tell you that it’s easier to dig a hole than to build a pole… In order for the experiment to work, she has to look like a girl, be treated like a girl, and taught to act like a girl… Children are born psychosexually neutral, a blank slate. Gender identity is determined by nurture, not nature.” Dat is ook precies de verdediging die psycholoog/sexuoloog John Money in werkelijkheid hanteerde als rechtvaardiging voor zijn ‘experiment’ met ‘Joan’.
Deze John Money is als psycholoog/sexuoloog overigens over de John/Joan case hard aangevallen vanuit verschillende richtingen waar onder interseksuelen en transseksuelen en hun belangengroepen. Tegelijkertijd heeft John Money veel nieuwe inzichten rond gender en seksualiteit ontwikkeld en is daarmee van grote invloed geweest op het denken over gender. Zo is de term ‘gender role’ van hem afkomstig en is gegrond op het besef dat de gender rol in hoge mate maatschappelijk is. Zijn persoonlijk leven is door de problemen overigens ernstig beïnvloed en uiteindelijk heeft de John Hopkins University besloten geen geslachtoperaties meer uit te voeren. Medisch dwalen heeft in dit geval ernstige consequenties gehad voor patiënt, arts en eigenlijk ook de transgender community.
Law & Order mag dan gewoon een politie en advocatenserie zijn maar in dit geval is het indrukwekkende televisie die een onderwerp wat erg moeilijk licht aan de orde laat komen. Het maakt pijnlijk duidelijk wat het gevaar is van het sleutelen aan het gender van jonge kinderen. Dit kan gelukkig niet voorkomen in ons land, het is wel gebeurt in de V.S.. Het laat ook het onbenoemde leed zien van iemand die gedwongen in een verkeerd gender moet leven. Het laat ook goed zien waar ongeleid medisch experimenteer gedrag toe kan leiden. In die zin is het tegelijk een schokkend en een ontroerend tv document.
(M)alice © 2007
In Ally McBeal zijn ook eens transen voorgekomen en ook in CSI. In de eerste ging dat heel goed, al kon niet iedereen er goed mee omgaan, in de tweede liep het ook slecht af, ik heb de laatste nog op tape. Ook al in de politieserie met Helen Mirren (hoe heet dat ook al weer?) ging het niet goed met de transen en werden ze overal slecht behandeld. In politieseries worden ze vaker letterlijk en figuurlijk gebruikt.
Ja, en dat is precies wat me irriteerd.
Overigens is er een Nederlandse serie geweest (weet even niet meer welke) waar een echtscheidings- en voogdijzaak uiteindelijk ten gunste van de transseksueel uitpakte. Daarbij werd de rol ook erg integer gespeeld. Ik heb de aflevering ergens in mijn archiefje zitten.
Het blijft op zijn minst vervelend dat transgenders niet of nauwelijks neutraal in een tv serie of film worden geportretteerd. Het blijft voor de media toch meestal een onderwerp dat ‘het wel lekker doet’.
Dat maakt overigens dat ik over deze aflevering van Law & Order zeker niet negatief kan zijn.
Indertijd (heel lang geleden) was er ook het nodige te doen over een film waarin een scene zat die erg aan Hitchcock deed denken, waarin iemand in een douche vermoordt wordt. De dader is een transseksueel en natuurlijk is dit de verklaring voor het moorden. Helaas kan ik me noch de naam van de regiseur, noch de titel van de film herinneren.
Over het hele nurture verses nature debat heb ik me vaak verwonderd. Het is interessant om te lezen dat deze experimenten kennelijk toch niet zo goed zijn afgelopen als indertijd in de boeken werd voorgesteld.
Zelf ben ik echt niet in alle opzichten meisjesachtig geweest, maar toch voel ik me absoluut een vrouw en ik zou niets anders willen zijn.
De naam van de regiseur is me inmiddels wel te binnen geschoten. Dat was namelijk Brian da Palma.