Frida

Een vriendin gaf me de DVD met de film over Frida Kahlo mee. Ik bewonder de schilderijen van de mysterieuze en verleidelijke Mexicaanse kunstenares al jaren hoewel ik nooit een boek over haar werk heb gekocht. Het gezicht van deze vrouw is intrigerend. De persoonlijkheid en de levensloop nog meer dan dat. Ecstatisch werk in een wervelend en vreemd leven van kunst, revolutie, ziekte, handicap, verval, grootheid, schoonheid, erotiek en esthetiek.

Frida is één van die vrouwen die inspireert. De bourgondische levenshouding van deze Bohemienne staat voor mij op één lijn met grootheden als Man Ray en Hemingway, mijn andere favorieten. Frida’s schoonheid is onbediscussieerd en de film laat die prachtig naar voren komen. De kinderverlamming die haar als jong kind trof en het ongeluk dat zij als jonge vrouw overkwam tekenden haar leven. De eeuwige pijn die haar teisterde, de jaloezie van anderen en de worsteling van de kunstenares. De vrouw die onderdeel was van de zoveelste Mexicaanse revolutie, ondanks haar kreupelheid sterk. Het spreekt me aan zoals door ongeluk getroffen mensen me door hun kracht aanspreken en mij op mijn beurt weer sterken. De film kreeg ik eergisteravond mee alsof het zo moest zijn dat na de ellende berichten van gisteren (over geld en de dood van iemand uit het verleden van mijn geliefde) ik een signaal moest krijgen.

Maar er is meer nodig dan een film om Frida Kahlo te kunnen doorgronden. De film dwingt me tot onderzoek. Net als dat de film me dwingt om mezelf opnieuw bij de lurven te pakken, me op te trekken aan een onzichtbaar touw, me niets aantrekkend van de dorens die me het leven zuur maken als de pijn het leven van Frida zuur maakte (zie bovenstaand schilderij). Op de been omdat ik niet mag verzwakken zelfs als ik de kracht niet heb om verder te gaan. Vrouwen als Frida Kahlo hebben hun pijn ook omgezet in schepping van overweldigende kunst.

De film biedt meer dan het verhaal. Er zijn briljante scenes zoals de meest lesbische tango ooit verfilmd, de uitbundige en sterke Frida die losgaat in een café, de mannen er onder drinkt en zich niet laat beledigen door leeglopers. Sterk, zelfverzekerd, trots en mooi. Sterk genoeg om samen met Diego Rivera New York en de wereld te veroveren. Het is een film die het echte verhaal sterk romantiseert en het ware karakter van Frida Kahlo weinig repsect geeft. Ze komt lichtvoetig over en de kunst komt niet op de tweede maar pas op de derde of vierde plaats. De plot volgt het levensverhaal. Liefde, bedrog, pijn, zwangerschap en miskraam, ziekte en ongeluk. Het blijft de rode draad in haar ingewikkelde leven. Frida was een activiste, communiste en liet zich horen en zien. Ze was biseksueel gezien haar seksuele interesses en avonturen maar bovenal was ze een mens dat ondanks alle moeilijkheden tegen de klippen opleefde. Haar leven en wat haar overkwam uitdrukkend in schilderijen die je confronteren met dat leven. Het is in vrolijke kleuren geschilderde schoonheid én ellende. Direct, hard en soms rauw, mits je het vermogen hebt dat te herkennen. Schilderkunst die soms bevreemdend werkt, surrealistisch is. De regisseur (Julie Taymor) van de film heeft dat surrealisme in de film weten te werken waardoor ook dat weer een op zichzelf staand kunstwerk is geworden. De prachtige Selma Hayek is Frida Kahlo.

Toch was Frida niet uniek, ook nu nog zijn er Frida’s. Sterker nog, ik ken er een paar. Weliswaar niet zo bekend als Frida, misschien niet zo getalenteerd en niet zo’n uitzondering ten opzichte van alle mensen om haar heen. Maar er zijn veel Frida’s. Diegenen die ik ken bewonder ik en inspireren me. Het verhaal gaat dat Frida zich uiteindelijk het leven benomen heeft nadat haar lijf het al lang had opgegeven en de pijn hels was geworden. Zelfs daarin was ze dan sterk.

Alice © 2009