Gaat Google weg uit China?

Vandaag wordt een belangrijke dag voor de mensenrechten en mediavrijheid. Het Amerikaanse Google is het eindelijk beu om aan de hondenriem van de Chinese overheid te blijven lopen.

Wat is er gebeurt? Google is er achter gekomen dat Chinese hackers in de Gmail emaildienst hebben ingebroken op zoek naar sporen van bedrijven, mensenrechtenactivisten en anderen die de Chinese overheid liever kwijt dan rijk is. Het is een ongekende inbreuk die helaas past in het Chinese beleid. Immers, datzelfde Google heeft vier jaar in China gewerkt met een zoekmachine die gecensureerd was. Het was de enige manier om voet aan de grond te krijgen in die commercieel interessante markt. De keuze om akkoord te gaan met die censuur was al omstreden omdat het daarmee het recht op vrijheid van meningsuiting ondergraaft. Niet erg Amerikaans gedrag voor een Amerikaans bedrijf, tenminste ethisch gezien.

En nu heeft Google besloten het China filter per direct uit te schakelen. Dat zal ongetwijfeld een felle Chinese reactie opleveren. Op voorhand heeft Google al aangegeven zich uit China terug te trekken als dit zo verder gaat. Hoe verwerpelijk het eerdere gedrag van de zoekgigant ook mag zijn, terugtrekken uit China is weliswaar een duidelijk signaal maar voor de mensen daar is het rampzalig omdat het nog verder isolement betekent.

In breder perspectief is de drang van de Chinese regering om het land met strakke hand te regeren wel een door de geschiedenis van duizenden jaren repressie te verwachten houding. Communisten of keizers, voor de man in de Chinese straat maakt het niet veel verschil. De kans dat China naast de bekende Chinese muur een digitale variant opricht is groot, sterker die digitale muur is er al. Historisch gezien kunnen ze zelfs niet anders omdat ze de wereld buiten de muur als wingebied zien, niet als een gelijkwaardige wereld.

En Google? Is het echt zo dat ze nu ineens ethisch gaan handelen? De blogpost van de Chief Legal Officer, David Drummond, lijkt daar duidelijk in te zijn. Of het betekent dat Google China echt gaat verlaten is nog maar de vraag natuurlijk. In ieder geval pakken ze de Chinese overheid hard aan. Wat zullen daarvan de gevolgen zijn voor internet en mediavrijheid en voor de Chinese mensenrechten activisten? We’ll see.

Alice Verheij © 2010