Nieuwe media – oude wanpraktijk.

Naschrift:

Na enkele dagen wachten, het plaatsen op de site van een eigen uitgave van mezelf en het bestuderen van de algemene voorwaarden van Schaduwschrijvers zoals die op de site vermeld zijn kan er maar één conclusie volgen.
Het stopzetten van schaduwschrijvers.nl is onzinnig!
De algemene voorwaarden van Schaduwschrijvers sluiten elke verantwoordelijkheid expliciet uit en geven aan dat in het geval zoals dat zou hebben plaatsgevonden de auteur nadrukkelijk aansprakelijk is. Gegeven die algemene voorwaarden kan een claim tegen Schaduwschrijvers nooit standhouden omdat de aansprekende partij simpelweg de verkeerde adresseert.

Voor alle duidelijkheid
: wanneer een fabrikant van chocolademelk cyaankali in de chocolademelk heeft zitten en het spul via een supermarkt verkoopt is het toch echt de fabrikant die moet worden aangesproken en niet de supermarkt. Zoiets heet ketenaansprakelijkheid en daar is een wet voor. Door simpelweg die wet te hanteren op grond van de algemene voorwaarden zal duidelijk zijn dat de aansprekende partij terug gewezen wordt met de mededeling dat ze aan het verkeerde adres zijn met hun aanklacht. Het is wat mij betreft niet voor te stellen dat de mensen achter Schaduwschrijvers dit niet wisten, zeker wanneer er setje algemene voorwaarden van toepassing is dat echt niet zomaar in elkaar gezet is. De ware reden voor het stopzetten van Schaduwschrijvers ligt wellicht in de mogelijk aanstaande verkoop van de site? Al met al blijft het een bizarre zaak waarbij de geloofwaardigheid van het verhaal kleiner wordt naarmate de tijd vordert.

Schaduwschrijvers. Het was een mooi initiatief en een mooie naam ook. Maar de stekker is er uit getrokken. Door – natuurlijk – advocaten. Wat is hier aan de hand geweest en wat zijn de gevolgen voor de nieuwe media ontwikkelingen?

Schaduwschrijvers is, was, een initiatief van een aantal mensen om boeken via internet te distribueren, uit te geven is eigenlijk niet echt het goede woord. Hoewel… het struikelblok voor Schaduwschrijvers lijkt te zijn dat ze auteurs de kans geven om boeken gratis te publiceren die dan door lezers gedownload kunnen worden waarbij niet helemaal duidelijk is of ze vooraf ervoor gezorgd hebben dat er sprake is van een auteurscontract dat de verantwoordelijkheden goed regelt. Want wat gebeurde er dus rond de feestdagen?

Precies, een auteur die – stom, stom, stom (of misschien opzet) – bij een andere Internet uitgever uitgegeven is plaatste hetzelfde boek bij Schaduwschrijvers. De andere uitgever accepteerde dat – terecht – niet maar koos er niet voor om de auteur aan te pakken maar in dit geval Schaduwschijvers met de nodige dreiging een advocaat op het dak te sturen. ‘Omzetderving’ door overtreding van de rechten van die uitgever. Juridisch wellicht waar te maken, mits en maar Schaduwschrijvers dit had kunnen weten, dat er kwade opzet in het spel was, de contracten tussen Schaduwschrijvers en hun auteurs niet goed geregeld waren of de algemene voorwaarden van Schaduwschrijvers de verantwoordelijkheden van hun zelf en de auteurs niet vast hadden gelegd.

De website van Schaduwschrijvers geeft geen duidelijk antwoord op de contractuele kant tussen deze (her)uitgever en de auteur als het gaat om eventuele juridische banden tussen de auteur en een andere uitgever. Het is dus niet mogelijk om op dit moment vast te stellen of er sprake is van bluf van de Internet uitgeverij die Schaduwschrijvers dreigde aan te pakken, onkunde, onhandigheid of naïviteit van de kant van Schaduwschrijvers of contractbreuk van de auteur met zijn / haar bestaande uitgever. Er is te weinig openbaar van de juridische kanten. Jammer genoeg.

Het ellendige is dat een leuk initiatief – een beetje een kwajongens initiatief als je het mij vraagt – de nek omgedraaid wordt door een – overigens bekende – juridische blufactie van een (concurrerende?) uitgever. Is Schaduwschrijvers getruukt door een spelletje van een auteur en zijn/haar uitgever? Is het gewoon niet goed opgezet geweest allemaal? Is de klagende uitgever gewoon op geld uit? Het punt is dat de partijen tot een schikking hebben besloten waarbij ongetwijfeld overeen zal zijn gekomen dat geen van de partijen aard en inhoud van de schikking bekend mag maken. Want zo gaat dat bij schikkingen. Het zal dus niet mogelijk zijn om objectief te kunnen vaststellen wat er nu precies gebeurt is zonder dat één van de partijen de mond voorbijpraat. En dat is jammer, heel jammer, omdat daardoor de vragen rond de mogelijkheden van (her)publicatie en distributie van eBooks door uitgevers open blijven staan.

Want, was Schaduwschrijvers nu een uitgeverij of een eBookwinkel? De buitenkant voor de auteurs was die van een uitgever, voor de lezers die van een eBookwinkel. Een soort internet Januskop die zich ergens positioneerde in de handelsketen maar niet helemaal goed te plaatsen viel als het ging om verantwoordelijkheden en rechten. Een probleem dat al zo oud is als het Internet of zelfs ouder. Het oogt allemaal wat onhandig en het lijkt er vooral op dat internetuitgever ‘?’ een lucratief spelletje juridische bluf heeft gespeeld ondersteund door een advocaat die wel ergens een centje aan wilde verdienen. Maar ja, zo lijkt het te zijn. Of dat echt zo is?

Eén partij blijft in het hele verhaal tot mijn verbazing buiten schot en dat is dan ook meteen de partij die licht in de duisternis kan scheppen. De auteur. Want, wie is deze mysteryman / mysterywoman? Is hij/zij het geweest die een bestaand contract met zijn/haar uitgever heeft geschonden door het boek aan Schaduwschrijvers aan te bieden ter gratis publicatie? Is hij / zij dan niet de gewezen persoon om dat maar eens uit te leggen? En, voor ook, waarom pakt Schaduwschrijvers niet die auteur aan of beter nog waarom doet uitgever ‘?’ dat niet zelf? Hoe zit het met de ketenaansprakelijkheid hier? Kàn Schaduwschrijvers eigenlijk wel voor de rechter gesleept worden als er mogelijk sprake is van misleiding door de auteur? Had uitgever ‘?’ niet de juridische plicht om eerst en vooral de contractbrekende schrijver aan te pakken en slechts van Schaduwschrijvers te eisen dat de publicatie werd ingetrokken (wat Schaduwschrijvers uit zichzelf al had gedaan).

Alles bij elkaar lijkt het er op dat een paar goedwillende internet rookies zich gewoon hebben laten afbluffen door getamboer van juristen dat in de rechtszaal geen stand had kunnen houden. Gewoon ontzettend geschrokken en ja, dan kap je er mee, trek je de stekker uit je leuke internet startup businessje en schik je met die advocaten en schok je je spaarcentjes. En dat is vooral ontzettend jammer en ontzettend tekenend voor de stand van zaken in de Internet uitgeverswereld in dit kleine kikkerlandje.

Alice Verheij © 2010 (Jazeker: copyrighted!)

4 thoughts on “Nieuwe media – oude wanpraktijk.

  1. Natuurlijk is het een slecht argument, maar volgens mij wel een veel gebruikt argument.

    Schaduwschrijvers schrijft over het beperken van financiele schade. Ze hebben wellicht gedacht dat het ze altijd geld zou kosten of ze nu zouden winnen of niet. En dat geld (en misschien tijd) was het ze blijkbaar niet waard.

    • Dan moeten ze zich afvragen of ze zichzelf wel serieus hebben genomen met deze business. Ik twijfel over de echte argumenten omdat er teveel in de schaduw blijft.

      Trouwens, het heeft ze nu ook geld gekost. Het klinkt allemaal vreselijk onhandig.

      (pun intended)

  2. Blafbrieven zijn lastig te negeren. En als je geen budget hebt om zelf ook een paar advocaten terug te laten blaffen dan sta je voor een lastige strijd.

    • Dat is een slecht en bangig argument vooral als je er vanuit gaat dat Schaduwschrijvers een serieus initiatief was.
      In amper een maand zwichten is toch echt bangig en ontlokt bij mij bijna (!) de reactie: if you can’t stand the heat, get out of the kitchen! Want dan dus ook blijkbaar gebeurt.

      Je kunt je trouwens bij een rechter ook prima verdedigen zonder je bij te laten staan door dure advocaten. Een rechter houdt daar rekening mee als je aangeeft dat je die advocaten niet kunt betalen.
      De rechter is wel de aangewezen persoon om hier een oordeel over te vellen. Niet zozeer over het gedrag van Schaduwschrijvers, hoewel dat ongetwijfeld zal gebeuren in een zaak, maar zeker ook over het gebrek aan bereidheid van de klagende internetuitgever om een fatsoenlijk gesprek aan te gaan. Zoiets heet mediation en zou hier veel logischer zijn geweest. Dat daar geen bereidheid toe was zoals het lijkt, zet de betreffende internetuitgever in een heel slechte positie voor een rechter. Schikken is in dit geval toegeven dat je fout zat en dat is bijzonder negatief. Wat had er nu helemaal kunnen gebeuren? De gedorven omzet moeten vergoeden bij een negatieve uitspraak? Van een schrijver die blijkbaar boeken gratis moet weggeven om gelezen te worden? Lijkt me niet dat dat bergen geld kan kosten. Hoe groot was dus dat risico nu echt voor Schaduwschrijvers? Ze hadden net zo goed hun voorwaarden kunnen aanscherpen en door gaan. Het zinnetje dat er geen aansprakelijkheid wordt aanvaard voor aangeboden publicaties die elders contractueel vast liggen is een hele simpele en legt de bal bij de auteur. Waar die thuis hoort. Als die voorwaarden er al zijn is er sowieso niets aan de hand en kan de rechter nooit tot een veroordeling komen. Als die voorwaarden er niet zijn, dan maak je die als de donder. Als je dan ook nog de gewraakte publicatie offline hebt gehaald en de klagende partij geen gesprek wenst aan te gaan kan je maar beter gewoon met opgeheven hoofd de rechtszaal in stappen want dan heb je echt heel erg weinig te vrezen.

      We leven gelukkig niet in het wilde westen als het om rechtspraak gaat!

      Het resultaat nu is alleen maar jammer en onduidelijk. En er spreekt angst uit, de slechtste raadgever die er bestaat.

Reacties zijn gesloten.