Kutfilm

Sommige films laten me niet onverschillig maar raken me. Af en toe moet ik janken om een film en weer een andere maakt me laaiend. Er zijn films die me niet onverschillig laten, me raken, waar ik om moet janken én die me laaiend maken tegelijkertijd. Zoals Desert Flower.

Desert Flower is een kutfilm. Letterlijk. Maar dan wel een hele goede. De film, gebaseerd op het boek van Waris Dirie en Cathleen Miller, is een aanklacht tegen vrouwenbesnijdenis. Maar ook tegen de westerse maatschappij als het om respect voor vluchtelingen gaat. De film is een ode aan de hoofdpersoon. Ook dat. Een hele bijzondere, sterke, mooie en wijze vrouw. Nog steeds vecht ze voor een wereldwijd verbod op vrouwenbesnijdenis via haar eigen Waris Dirie Foundation.

Het verhaal van een Somalische vrouw die in Londen terecht komt na een moeilijk leven in de Somalische woestijn waar ze haar familie moest achterlaten om niet uitgehuwelijkt te worden. Waris Dirie, een jong meisje, op driejarige leeftijd besneden, gevlucht voor een gedwongen huwelijk, de woestijn doorstaan, bijna verkracht en met foute papieren in Londen terecht gekomen. Door haar schoonheid valt ze uiteindelijk op en lijkt model te kunnen worden maar zelfs dan wordt haar het leven onmogelijk gemaakt. Ze komt Amerika niet in voor haar modellenwerk.

In de film zijn de monsterlijkheden van Mogadishu te zien en de omverwerping van het regime daar zorgt ervoor dat ze in plaats van een illegaal een politiek vluchteling wordt. Onder dreiging overigens dat elke misstap zou betekenen dat ze naar Somalië terug gestuurd wordt. Haar ‘baas’ is een Engelse total bitch van een eigenaresse van een modellenbureau die haar uiterste best doet om de jonge vrouw maximaal uit te buiten. Dan volgt een ‘papieren’ huwelijk waardoor ze een verblijfsvergunning krijgt. Uiteindelijk komt ze toch in Europa aan de top als model. Als ze op haar best is en een wereld veroverd lijkt te hebben als topmodel geeft ze haar werk er aan om als ambassadrice voor de VN te gaan werken aan het bestrijden van het trauma uit haar vroege jeugd: vrouwenbesnijdenis.

De film is een schets waarin ondanks de ellende de nodige humor voorbij komt maar die tegelijkertijd ook de rauwe werkelijkheid laat zien van een Somalische vrouw in het westen. Ja, het is geromantiseerd. Ik weet het maar toch is het een beeld dat gezien mag worden. De scène waarin de wat plakkerig ogende chubby fotograaf door zijn innemendheid Waris’ vertrouwen weet te winnen om een geweldige fotoshoot te maken die haar leven veranderd is briljant. Filmisch, fotografisch en dramatisch. De vrouw wordt sterker en sterker naarmate de film vordert, ondanks de schofferingen van de Engelsen. De man waarmee ze trouwde in een schijnhuwelijk wordt geweldadig en bezitterig. Het blijkt een zak te zijn die andere bedoelingen had dan hij deed voorkomen. De manier waarop de privacy geschonden wordt door de autoriteiten is schokkend maar minder ver van de werkelijkheid dan je zou denken.

Eigenlijk is de film een aanklacht tegen de donkere kant van de mens. Zowel naar de oude afschuwelijke gebruiken die Waris voor haar leven getekend hebben als de westerse maatschappij die een verschoppeling zo mogelijk een paar extra schoppen geeft. Het verhaal van Waris eindigt mooi maar daar staan duizenden verhalen tegenover die niet mooi eindigen maar die rauw blijven. Gevlucht uit eigen land om humanitaire, politieke of economische redenen. Nooit echt geaccepteerd in het land waarnaar gevlucht is. Vaak in een getto naar de anonimiteit verbannen zonder serieuze contacten buiten de eigen kring. Een situatie in Brussel waarbij ze door de politie de stuipen op het lijf gejaagd werd laat zien hoe een vrouw als zij zelfs later nog bedreigd kan worden in een land waar ze veilig zou moeten zijn. (Het waarheidsgehalte van dit deel van haar leven is een moeilijk vraagstuk want er is geen andere bron dan Waris zelf en de Belgische politie ontkend alles natuurlijk, dus de lezer / kijker moet zelf maar oordelen).

Haar vroegste herinnering is er een van de gruwelijke mishandeling die vrouwenbesnijdenis is. Niet iets wat een vrouw zou moeten ondergaan en een nog steeds bestaande misstand in sommige culturen. Uitgevoerd door vrouwen op hun eigen dochters omdat de cultuur dat eist. De monsterlijkheid ervan komt in de film op keiharde wijze in beeld en deed mij het hoofd afwenden. Geen mens zou dit mogen accepteren. Respect opbrengen voor een cultuur die dit in stand houdt is me onmogelijk terwijl ik het van mezelf moeilijk vind om een cultuur af te wijzen om haar gebruiken. Maar dit soort gebruiken? Nee.

Desert Flower roept bij mij alle mogelijke emoties op maar vooral die van verontwaardiging over wat de ene mens de andere aan kan doen. Over een westerse wereld die ingericht is voor de mensen die succes hebben. En zelfs als je dan na alle ellende de armoe en het bestaan als vluchteling ontstijgt is er die wereld die een oordeel over je heeft.

Het verhaal van de film is waar gebeurt. Om het hele verhaal te weten te komen moeten jullie de film maar gaan kijken. Mij heeft de film opnieuw aan het denken gezet. Misschien zelfs geïnspireerd om te kijken hoe ik mijn eigen leven nuttig kan laten zijn.
Overigens vind ik de film ook een voorbeeld van geweldige casting. Liya Kebede speelt de hoofdrol in de film en lijkt niet alleen op Waris maar speelt de rol bijzonder overtuigend.

Alice © 2010

2 thoughts on “Kutfilm

  1. Tsja, na zo’n film kan ik niet anders dan mijn gedachten in woorden laten vallen. Beetje neurotisch misschien maar de film is werkelijk indrukwekkend. De dame in kwestie ook.
    En sommige lezeressen weten dus al dat ik iets publiceer op basis van een tweetje. Heerlijk!

Reacties zijn gesloten.