Versterven

Vandaag hebben mijn zus en ik besloten dat mijn moeder de door haar afgewezen maagsonde voor kunstmatige voeding niet zal krijgen. Wij willen haar lijden niet verlengen nu er geen enkel zicht is op enig herstel.

Het is zonder enige twijfel het moeilijkste besluit in mijn leven geweest. Het voelt immers als het ondertekenen van een doodvonnis. Eigenlijk is het dat ook. Want zoals een ex-baas van me vroeger een keer grappend tegen me zei: zonder eten ga je dood. De grap is geen grap meer maar een enge realiteit. Natuurlijk zijn alle scenario’s voor een menswaardig einde door mijn hoofd gegaan. Medisch gezien zal mijn moeder uit zichzelf gaan sterven want haar lichaam heeft het allang opgegeven. Zelfstandig eten is niet meer aan de orde omdat ze niet meer wil eten. Zelfs het kleinste beetje is haar teveel geworden. Ze is aan bed gekluisterd en niet meer in staat om langer in een stoel te zitten dan een uurtje. De verwarring in haar hoofd wordt met de dag groter en de wisselingen in haar toestand extremer. Maar wel ‘one step forward, two steps back.’ Na elke opleving, hoe gering ook, is het dieptepunt dieper. Na lichaam is de geest het aan het opgeven. De wil om te leven is al langer verdampt.

De volgende stap is overplaatsing van het ziekenhuis naar een verpleeghuis om daar haar laatste dagen te slijten. Maar door de wachtlijst daar is zelfs niet zeker of dat ooit zal gebeuren. De verpleging van de afdeling in het ziekenhuis vroeg ons dus vandaag of ze die maagsonde voor kunstmatige voeding moesten gaan toepassen. De gewone sondevoeding wordt immers elke nacht door mijn moeder losgemaakt. Ze heeft er teveel hinder van. Ons besluit is nu genomen overeenkomstig de opdracht die mijn moeder ons gaf: geen onnodig lijden.

Toch leeft bij mij de twijfel. Doe ik er goed aan mijn moeder die extra weken te onthouden ondanks dat ze zelf aangeeft naar haar vader te willen? Mag ik die keuze maken? Ik wil hem niet maken maar ik moet wel. Het valt me zwaar maar als het er toe leidt dat ze een korter stervensproces doormaakt dan denk ik dat ik wel het goede besluit genomen heb. Hoe vreemd en vijandig dat besluit ook is.

Al jaren terug werd me door mijn kleine sterke moeder op het hart gedrukt dat ze nooit meer een verpleeghuis in wil. Na een aantal maanden in zo’n huis om te herstellen van een val was het haar duidelijk. Ze hoort er niet thuis. ‘Ik ga nog liever gewoon dood!’ was haar uitspraak. Ook al jaren terug maar vaak herhaalt is het verhaal van het overlijden van haar eigen vader van wie ze enorm gehouden heeft. De man overleed in haar armen gewoon in huis. Op de een of andere manier is haar vader, mijn opa, altijd bij haar gebleven. Zo nadrukkelijk zelfs dat ze die aanwezigheid op mij overgedragen heeft. Altijd heb ik een band  met mijn opa gevoeld en op de een of andere manier ook zijn aanwezigheid. Ik weet dat dat ook zal gelden voor mijn moeder als ze er niet meer is. Echt weggaan zal niet van me.

Straks ga ik weer naar dat vermaledijde ziekenhuis. Naar dat vijftien etages hoge blok beton vol kamers met zieken mensen, sommige herstellend en sommige dus niet. Ik zal naast haar bed zitten en proberen te praten hoewel ook dat steeds moeizamer gaat. Ik zal proberen te luisteren hoewel de woorden verward en nauwelijks verstaanbaar zijn. Ik zal haar door de haren strijken en een zoen geven. Het is alles wat ik nog voor haar kan betekenen. Naar mijn eigen gevoel veel te weinig.

Ik wil geen afscheid nemen, nog niet. Lang zal het niet meer duren voordat ik dat wel moet doen. In mijn hoofd spookt het. Hoelang kan een mens zonder voeding? Hoe lang kan mijn moeder dat nog? Zou het haar gegund worden om die tijd te beperken? Waarom krijg ik het koud bij de term ‘palliatieve zorg’?

Alice Verheij © 2010

6 thoughts on “Versterven

  1. Goh, wat moeilijk toch… Ik denk ook dat je de enige juiste keuze maakt. Heel veel sterkte gewenst!

    Frederique

  2. Hoi Alice,

    Ik wens jouw en Cora de komende tijd veel sterkte toe. Ik ben er van overtuigd dat jullie de juiste beslissing hebben genomen, zeker gezien de wens van je moeder.

    Sterkte!

    Hans

  3. P.S. Tussen de keuze om te gaan sterven en zijn daadwerkelijke heengaan zaten 2 weken.

  4. Lieve Alice,

    Toen mijn vader besloot dat het leven klaar was toen met al zijn hartfalen zijn lever- en nierfuncties ermee stopten, mocht hij naar huis om te sterven. Dat was mooi om mee te maken en ik heb er goede herinneringen aan.

    Mocht dit geen optie zijn, dan is een hospice wellicht een mogelijkheid?

    Sterkte!

  5. Dag lieverd. Moeilijke tijden maak je door. Ik denk wel dat je het juiste besluit genomen hebt met je zus. Ik herinner me dit proces van jaren geleden met mijn oma. En de overwegingen die mijn moeder en haar broer en zus maakten. Door te luisteren naar je moeder, in deze situatie van menselijkerwijs ondraaglijk lijden zonder hoop op herstel, geloof ik echt dat je de juiste weg hebt gekozen.

    Tot straks

  6. Heel heel mooi beschreven Alice.
    In mijn ogen ben je heel zorgvuldig in deze moeiijke periode.

    Alle sterkte en rust toegewenst!

    Marie-Bernadette

Reacties zijn gesloten.