In memoriam Aagje Ros 21 maart 1933 – 16 juli 2010

Vandaag lijkt het net of je longen slechts vergeten zijn te ademen om dan plotsklaps in het gebrek aan ritme te vervallen tot de stilte die nu gevallen is. Jij, mijn sterke moeder bent er niet meer. Wat rest zijn een gesloopt lijf, herinneringen en liefde.

Aagje Verheij, na haar geboorte voorzien van een voornaam als een verkleinwoordje. Wellicht omdat ze bij geboorte al klein was. Een zevenmaands kindje geboren in de crisisjaren op een derde van de vorige eeuw. Het hele leven klein gebleven en overleden nadat mijn jongste zoon even groot als haar was geworden, bij overlijden opnieuw de kleinste in de familie net als bij de geboorte. Maar kleine mensen zijn uitzonderlijk sterke mensen, zoals ze zelf vaak zei moest ze altijd knokken tegen die lange slungels en dat knokken heeft ze geleerd en nooit meer verleerd. Geboren in het gezin van een visser die later huisschilder werd en een moeder die als naaister werkte en klederdracht maakte. Een gezin in betrekkelijke armoede met ‘zand op de vloer’. De naald en draad zouden haar hele leven een belangrijke rol blijven spelen. Ondanks dat de meeste zevenmaands kindjes in die tijd het niet overleefden gelukte het haar wel om door die tijd heen te komen. Een jeugd in een land onder eerst oorlogsdreiging gevolgd door het juk van een bezetting. De tijd was moeilijk en tegen haar. Het gezin werd geëvacueerd uit Duindorp, de volkswijk van Scheveningen naar de Joden en hoerenbuurt van Den Haag. Die huizen in Duindorp en in het centrum van Den Haag staan er nog steeds. De Joden zijn er niet meer, de hoeren wel want sommige dingen veranderen niet. Het waren jaren waarin dat kleine meisje dat als een krijger leerde overleven geconfronteerd werd met zaken waar een kind niet mee mag worden geconfronteerd. Honger, oorlog, geweld, dood, allemaal ingrediënten van een potentieel trauma. Maar kinderen zijn flexibel, zelfs onder die omstandigheden en het gezin redde het. Mijn moeder dus ook.

Na de oorlog ontmoette ze haar man en gedwongen door de woningnood verhuisden ze na hun huwelijk naar verschillende plekken in de stad om terecht te komen in de naoorlogse wijk Mariahoeve een de noordgrens van de stad uitkijkend over de weilanden tussen Den Haag en Leiden. Een jonge wijk voor jonge gezinnen met een saamhorigheid tussen de vrouwen in de wijk zoals we die nu nauwelijks meer kennen. Zestiger jaren, zeventiger jaren, ze vergleden tot uiteindelijk 2010. De woonadressen wisselden maar ze bleef in de wijk waar het grootste deel van haar leven zich afspeelde. Een leven als jonge moeder, een leven als vrouw van middelbare leeftijd en tot slot een leven als een van de weinige oorspronkelijke bewoners van die naoorlogse wijk, een oude dame.

Een leven ook waar de gevolgen van de onvolgroeidheid van haar lichaam als gevolg van die jeugd haar parten ging spelen. Het ene medische probleem volgde het andere op. Geslagen door bijna doofheid, door organen die het niet meer goed deden en door het overlijden van haar man met wie ze een gezin had doen opgroeien en zoveel jaren gelukkig mee was geweest.

De laatste negen jaren waren moeilijke jaren. Het wegvallen van mijn vader, de verandering die ik doormaakte, ziekten in de familie en de eindeloze reeks medische problemen die haar trof gingen hun tol eisen. Tot het laatste echter woonde ze nog zelfstandig, klein maar dapper, in haar flat. Een paar extra voorzieningen en de laatste jaren thuiszorg maakten die zelfstandigheid mogelijk. Tot het laatst liet haar geest haar gelukkig ook niet in de steek, op een enkele periode in een ziekenhuis een paar jaar terug na. Er zijn verschillende momenten geweest in haar leven dat haar omgeving dacht dat ze het niet zou overleven. Artsen spraken al decennia terug uit dat ze maar een paar jaar te leven had. Het werden er nog zo’n veertig. De laatste maanden werd het allemaal wat moeizamer maar de snelle verslechtering van de afgelopen maand had niemand voorzien. Iedereen wist dat zij op een medische tijdbom leefde. Verschillende organen functioneerden slecht en de hoeveelheid medicijnen leek de laatste jaren alleen maar te groeien. Totdat het niet meer kon en de incidenten thuis elkaar opvolgden.

Ze werd opgenomen in het ziekenhuis met als doel de medicatie weer op orde te krijgen en de verwarring die zich meester had gemaakt te bestrijden. De verwarring verdween maar het lijf werkte niet meer mee. De breuk van een schouder in het ziekenhuis hielp ook niet mee en de laatste twee weken verslechterde haar toestand zienderogen. Enkele dagen terug nog vroeg ze om de aanwezigheid van al haar kinderen en kleinkinderen.

Ze nam afscheid toen ze het nog kon. Ernstig verzwakt maar nog bij haar volle verstand, gehinderd door een gemankeerd lijf overhandigde ze iedereen, zonder uitzondering, een draad met een naald er aan. Geen fysieke maar een symbolische. Tenminste dat denken we. Voor haar waren die draden en naalden werkelijkheid. Het waren draden van leven en naalden om die levens te hechten. De opdracht voor een ieder was duidelijk: ga verder met je leven. Je hebt er maar één, gebruik het!

Vandaag is ze dan uiteindelijk overleden na een letterlijk slopend ziekbed. De laatste dagen waren hartverscheurend om mee te maken maar tenslotte is daar de welverdiende rust voor de grote kleine vrouw. Moeder van twee dochters, grootmoeder van vijf kleinkinderen, weduwe van Gijs Verheij.

Aagje Ros, mama, rust zacht. Je was een geweldige moeder, een lief en mooi mens. Ik hou van je tot in de oneindigheid. Mijn hart is gebroken, voor mijn ogen hangt een waas van tranen.

Alice Verheij, juli 2010.

13 thoughts on “In memoriam Aagje Ros 21 maart 1933 – 16 juli 2010

  1. Alice,

    gecondoleerd met het verlies van je moeder en heel veel sterkte…..

  2. Gecondoleerd en heel veel sterkte. Voor nu, voor later. Dat mooie herinneringen mogen blijven. En de liefde.

  3. Hoi Alice, nog nooit “live” ontmoet, maar toch contact gehad en nu lees ik hier dat je moeder dit leven heeft verlaten. Hierbij mijn deelneming.

    “De mooiste herinnering
    is aan de tijd
    die in liefde is doorgebracht.”

    Hartelijke groet, Thérèse

  4. Gecondoleerd en veel sterkte bij het verwerken van dit verlies,
    verdere woorden zijn even overbodig.
    Lieve groet

  5. Ook van mij gecondoleerd.
    Fijn dat het lijden voor haar nu voorbij is…

    Groetjes,

    Frederique

  6. Tedere condoleances Alice
    van een
    vlak bij Duindorp opgegroeide.

    Rust,
    Marie-Bernadette

  7. Langs de schaduw van jouw wanhoop
    overwoekert het besluit:
    Door de storm nog niet bedwongen,
    slechts de tranen op de ruit.

    Geeft de leugens je geen vleugels,
    raakt de waarheid in de war,
    dan zijn de keizers slechts nog helpers
    en huilt de oude nar.

    H. Teeuwen

  8. Lieve Alice, gecondoleerd met het verlies van je kleine, grootse, moedertje.

    Mooi memoriam. Zoen!

Reacties zijn gesloten.