Transvrouw, een ontboezeming.

Een tussenstand met betrekking tot wat ik denk dat mijn gender is. De ontboezeming is overigens figuurlijk, ik ben immers veel te blij met het duo.

Al decennia worstel ik met zelfidentificatie als het om mijn gender gaat. Gender, voor alle duidelijkheid, bestaat voor mij uit twee componenten: fysiek geslacht en mentaal geslacht. Geboren als fysiek man kwam ik er op jonge leeftijd achter anders te zijn dan anderen en me meisje en later ‘vrouw te voelen’. Wat dat vrouw voelen dan ook moge betekenen. Dat gevoel is wat in mijn beleving het begrip identificatie inhoudt en dat gaat dus over identiteit. Zo ook dit stukje.

Sinds pak hem beet 2004 is er bij mij een verandering van genderuiting en fysiek gender op gang gekomen. Heel erg gewenst want het bleek mij niet meer mogelijk mijn zelfidentificatie als vrouw te verenigen met mijn fysieke geslacht en gender uiting. Mijn mentale vrouwelijke geslacht had dusdanig de overhand gekregen dat er verandering moest komen. Zoals de meesten wel weten is dat ook gebeurt. Die verandering is in heel veel opzichten bijzonder goed geslaagd. Voor het gemak neem ik de sociale implicaties zoals daling op de maatschappelijke ladder en armoedeval niet mee in die overweging. Voor mij telt dat mensen mij primair zien als vrouw omdat ik mijzelf als vrouw identificeer. Tenminste, meestal dan.

De fysieke verandering is niet vlekkeloos verlopen. Eén van de fysieke aspecten van mijn vrouwelijkheid is kapot, onherstelbaar en daarmee ben ik feitelijk gezien man nog vrouw. Immers ik mis een aantal onontkenbare typisch vrouwelijke fysieke kenmerken. Gelukkig voor mij gaat het om voor anderen meestal onzichtbare kenmerken waardoor dit probleem, want dat is het natuurlijk wel, voor mij in het gewone sociale verkeer geen probleem oplevert. Ik blijf in de ogen van anderen een vrouw. Dat mijn uiterlijke verandering zodanig geslaagd is dat het niet of nauwelijks voorkomt dat mensen me verkeerd plaatsen voor wat betreft gender is een gelukje. Blijkbaar was mijn basisfysiek dusdanig dat mijn lijf ontvankelijk was voor de verandering.

Toch ben ik me in de loop van het afgelopen jaar steeds nadrukkelijker gaan afvragen hoe ik mezelf identificeer naar anderen toe. Ben ik vrouw? Niet helemaal. Man dan? Dat in ieder geval niet. Maar wat ben ik dan wel. Een thesis van een vriendin van me heeft me de afgelopen dagen nog eens op de feiten en de mogelijkheden gewezen en ik heb een voorlopige conclusie bereikt waarover later meer.

Ik besef dat mijn zelfidentificatie ook te maken heeft met hoe anderen mij plaatsen. De meeste mannen zullen me vrouw noemen maar een flink segment van die helft van de mensheid zal zodra ze weten wat mijn achtergrond is me een kerel vinden ook al zien ze die niet voor zich als ze mij zien. Veel vrouwen zien me gewoon als vrouw, sommige vrouwen raken geïnteresseerd in me omwille van mijn genderidentiteit en een enkeling raakt zelfs nadrukkelijk geïnteresseerd omwille van mijn aangepaste fysieke geslacht. Er zijn niet zoveel vrouwen de me als vrouw afwijzen maar ze zijn er wel. Fors minder dan mannen. Het aardige is dat die plaatsing door anderen vooral veel zegt over de denkbeelden bij die anderen en eigenlijk niets over mijn werkelijkheid.

Er zijn momenten in mijn leven dat ik met ‘translovers’ geconfronteerd wordt. Mensen die vooral een bovenmatige (soms seksuele) interesse hebben in transgenders. Sommigen zelfs specifiek op transvrouwen. Lange tijd vond ik dat vijandig. Ik was immers anders, was daar niet blij mee, deed er wat aan en wilde niet herinnerd worden aan mijn ‘probleem’. Maar is die afweging terecht? Is het erg dat er mensen zijn die een trangender mens boeiend of opwindend vinden omdat die een lijf hebben dat beide geslachten in zich verenigd en waarbij dat in sommige aspecten ook is te zien? De thesis van de jongedame (maar is ze wel jongedame of eigenlijk een ‘genderbender’ met heel mannelijke karakteristieken?) brengt me op een beeld dat er eigenlijk helemaal niets mis is met het lijf van iemand die ergens tussen die genderuitersten man en vrouw verkeerd. Is het erg dat mijn heupen smaller zijn en de verhouding bovenlichaam, middel, heupen niet vrouwelijk is maar mannelijk? Moet ik me daarvoor laten afhouden van een beleving (inclusief seksuele beleving) met anderen die dat nu juist boeiend, interessant of aantrekkelijk vinden? Moet ik mezelf opleggen dat ik onvrede blijf houden met mijn eigen lichaam omwille van die algemene gendernorm die alleen mannenlijven en vrouwenlijven kent?

Ik denk het niet. Ik denk niet dat ik me moet afzonderen van mijn eigen werkelijkheid. Sterker nog, ik denk dat het me schade aanricht als ik mezelf nog langer in dat vrouwelijke uiterste dwing. Mijn ‘meisjesdiploma’ zoals een andere vriendin dat grappend (maar met serieuze ondertoon) noemt, heb ik allang gehaald. Ik heb sociaal gezien alles wat andere vrouwen (want ik identificeer mezelf onder andere als vrouw) ook hebben. Wel een lesbische vrouw met af en toe een zijsprongetje naar biseksualiteit wat me niet minder vrouw maakt. Maar identificeer ik me dan als vrouw? Nee dus.

Inmiddels is me duidelijk dat ik mezelf liever identificeer als transvrouw. Omwille van duidelijkheid naar mezelf en duidelijkheid naar anderen zodat die beseffen dat ik sociaal dan wel een vrouw ben maar wel met een geschiedenis van aangeboren mannelijkheid. Ik vind dat niet erg meer. Wat ik wel erg vind is als mensen mij onterecht in het mannelijk spectrum van de genders plaatsen want dat klopt echt niet. Visueel niet, geslachtelijk niet en zeker niet voor wat betreft mijn zelfidentificatie. Het hindert me er in de samenleving geen ruimte is voor transvrouwen en transmannen en anderen die wel bestaan maar niet passen in de voor ons te krappe kaders man en vrouw. Ik ben geen vrouw, zal het ook nooit worden. Ik ben een transvrouw, ik ben daar net zo trots op als anderen die zich man, vrouw, transman of transvrouw of iets heel anders voelen.

De laatste weken speel ik meer met verschillende genderuitingen dan ooit tevoren. Soms een paar dagen als stoere vrouw en een beetje butcherig, dan weer als een wat femme type die het toch vooral leuk vindt er vlot en vrouwelijk bij te lopen. Zo af en toe als de vamp om spanning op te roepen bij anderen en soms genderneutraal. Dat laatste amuseert me bijzonder omdat het me blijkbaar niet zo goed af gaat. Zelfs als ik mijn best doe er niet vrouwelijk bij te lopen, de make up achterwege laat en voor mijn eigen gevoel de vrouw even weggestopt heb, spreken anderen me nog altijd als mevrouw aan. Die man zit er dus niet meer in blijkbaar. Ongeacht wat anderen wellicht denken is dat nu eigenlijk als vanzelf ontstaan.

En als er iemand is die me leuk of interessant vindt omdat ik niet in die conventionele en krappe genderdefinities valt dan is dat niet meer vijandig voor me. Ik schrik er niet meer van en het is wel goed zo.
Wil ik nog ‘vrouw’ zijn? Zeker, maar ik ben het niet.
Vindt ik het een probleem om ‘transvrouw’ te zijn? Nee, eigenlijk niet. Het is prima zo en er mag van me gehouden worden.

Alice Verheij

© 2010

12 thoughts on “Transvrouw, een ontboezeming.

  1. Hoi Alice,

    Allereerst zal ik nooit de bedoeling hebben om jouw mening te corrigeren. Ik wilde alleen jouw denkwijze gebruiken om voor mezelf meer duidelijkheid te scheppen. Ik vind ontzettend vervelend, wanneer ik overkom als iemand die even komt vertellen hoe het zit. Verre van dit. Andere kant wanneer je stukjes schrijft die tot nadenken stemmen, daarbij de mogelijkheid biedt om te reageren, dan gelijk de discussie doodslaat om het als een aanval te zien vind ik bijzonder jammer. Nogmaals mijn opmerkingen zijn slechts mijn gedachten, die ik zo duidelijk mogelijk probeer te formuleren, zonder enige intentie dat dit maar enigszins beter is dan die van anderen. Het is mijn waarheid en meer niet.

    Groetjes, José

  2. @Jose
    Overigens krijg ik gigantisch jeuk als iemand denkt mijn gevoel of mening te moeten corrigeren. Wat ik schreef is wat ik voel, dat verdraagt geen nuancering want het is wel overdacht opgeschreven. Dat jij een andere denklijn volgt is prima maar probeer niet die van mij te ‘verbeteren’ want dat vind ik dan weer nogal aanmatigend. Hoe goedbedoeld wellicht ook.

  3. @José
    Ik ben het heel erg met je oneens. Ik vind transvrouw de perfecte aanduiding voor iemand als ik die wel vrouw maar geen cisvrouw is. Ik heb geen mannenverleden gehad, slecht een mannelijk lijf dat een transitie ondergaan heeft. Mijn geest is mbt identiteit nu juist niet veranderd.
    Ik ben het zeker niet met je eens dat alleen de geest bepaald wat je bent en hou je je identificeert want met die redenering haal je de hele noodzaak voor een fysieke geslachtsverandering (die er wel degelijk was) onderuit. Immers, als alleen de geest bepaald, waarom dan het lijf aanpassen?

  4. Hoi Alice,
    Dit stukje met heel veel interesse gelezen. Ik vind transvrouw een hele mooie oplossing maar met een ‘maar’. Refereert aan het derde geslacht, terwijl het toch kiest voor vrouw of man. Klinkt heel open met een grote innerlijke kracht, maar mist net de kern in mijn optiek. Want een transvrouw is vrouw, alleen met een mannelijk verleden en lichaam, hetgeen wel of niet aangepast is. De principiele vraag is dan ook, wat bepaalt je geslacht en daardoor je identiteit, lichaam of geest? Na jarenlange innerlijke strijd ben ik erachter gekomen dat alleen de geest het bepaalt. Lichaam is slechts de materie die je dringend nodig hebt om te leven. En om te zorgen dat je nageslacht kan krijgen. En als zodanig heeft het niks met je identiteit te maken. Ja wij maken het belangrijk en hechten er allerlei voor -en nadelen aan. Maar dit is grote onzin. Het woord transvrouw houdt dit in stand. Ik denk dat je beter kan zeggen, ik ben vrouw met een mannenverleden.

    Groetjes, José

  5. Bedankt voor dit stukje, ’t geeft goed aan dat de “vanzelfsprekende” man/vrouw-tweedeling niet bestaat. Althans: niet voor jou en ook niet voor mij. Hopenlijk leest de academische wereld dit soort stukjes ook – en durven ze af te stappen van hun “diagnostische” vooroordelen.

  6. Jij zegt wie je bent, dus het zal vast wel ;o) En met die boodschap voeren we ook mee in de Canal Pride.

    Blootstelling aan academisch werk dat vragen stelt en aan mensen die dwars staan in al dit soort dingen doe je vragen stellen. En dat is alleen maar goed. En het is mooi al je echte je eigen antwoorden kan geven. Niet opgedrongen door wie dan ook. Of je nou altijd al ‘zo’ was of het net bent en zo weer verder reist. Wie je bent, zeg je zelf.

  7. Alice dankjewel voor jouw openhartige schrijven. Dat maakt het voor mij heel boeiend!
    Ik kan me jou niet goed voorstellen als man. Ik ken je qua uiterlijk niet live en zie alleen je profielfoto, waarop je eruit ziet als een vrouw.

    Wel heb ik vanaf het begin, nog voordat ik wist van jouw transvrouw zijn, in de manier waarop je schrijft en in de onderwerpen mannelijkheid herkent.

    Voor mij maakt het niet uit wat je bent. Het belangrijkste is hoe jij jezelf ziet, voelt en ervaart.
    Ik vind het woord “transvrouw” mooi en ik probeer me in jouw situatie in te leven.
    Hoe is dat voor jou….. ik kan er (nog) niet helemaal bij.
    Jouw blog brengt me er wel dichterbij.
    Nogmaals dank🙂

  8. ’n Heel mooie reactie van mijnheer Michiel. En zeker deze zin:
    Alice, je bent dan ook iemand, al heb ik je nog nooit persoonlijk ontmoet, met een bijzonder sterk karakter. Je bent je bewust van je keuze en eventuele twijfels en schommelingen daargelaten: je weet wie je bent.

    En ik heb haar dus wel ooit zelf ontmoet en ZIJ IS ECHT GEWOON EEN VROUW! En in mijn ogen een ZEER STERKE VROUW! In het bezit van GROTE TALENTEN.

  9. Identiteit is altijd een moeilijke kwestie. De vraag van ‘wie ben ik nou eigenlijk’ heeft mensen altijd bezig gehouden. Vandaar de uiting van ‘cultuur’ om mensen een soort gemeenschappelijke identiteit te geven, waar zij zich onder kunnen scharen.

    Wat me nog moeilijker lijkt is de persoonlijke identiteit, vooral met betrekking tot de seksualiteit en het geslacht. Nu ben ik zelf geboren als een hetero man en ik heb geen enkele reden om daar aan te twijfelen. Ik heb er wel bijzonder veel respect voor, dat er mensen zijn die, ondanks hun onzekerheid met betrekking tot hun sekse en seksualiteit, toch sterk staan in hun keuze.

    Alice, je bent dan ook iemand, al heb ik je nog nooit persoonlijk ontmoet, met een bijzonder sterk karakter. Je bent je bewust van je keuze en eventuele twijfels en schommelingen daargelaten: je weet wie je bent.

    Weten wie je bent is veel belangrijker dan welk label mensen ook (ongevraagd) op je zullen plakken.

    Je bent in mijn ogen gewoon Alice. Een bijzonder mens in positieve zin.

    • Wat een lieve reactie. De wereld is bij tijd en wijle mooi en lelijk, mensen zijn dat ook. Je hebt me in ieder geval. Ik ben eerst en vooral Alice. Misschien is dat genoeg.

Reacties zijn gesloten.