Pride

Ik ben trans, gay en trots. En dat is niets bijzonders in een land als Nederland. Ik ben de enige niet en het is in dit landje, ondanks alles wat er gezegd en geschreven wordt door anderen en door mij over gays, discriminatie, transen en mensenrechten helemaal niet zo moeilijk. Goed, er deugen bepaalde wetten niet en ok, er zijn groepen in de maatschappij waar we last van hebben. Maar in het algemeen is het hier leefbaar. Misschien wat minder dan dat het voor de hetero’s en genderduidelijken is maar toch…

Tot voor enkele jaren werden homoseksuelen en transseksuelen in Nepal door de politie nog openlijk vervolgd en in elkaar geslagen. Het geweld tegen mijn lotgenoten daar vanuit de maatschappij was gigantisch. De maatschappelijk afwijzing, de degradatie in het kastensysteem tot ‘onaanraakbare’ was een gegeven.

Was, want toen kwamen de Maoïsten.

Enige jaren terug is er een Maoïstische revolte ontstaan in Nepal, ondersteund door grote groepen in het volk. Deels als reactie tegen het nog feodale koninklijk hof. Los van de vraag wie nu goed of slecht is en hoe het zit met het geweld wat er was en soms nog zo hier en daar is. Los van de economiscche malaise door de vele het land lamleggende stakingen (zelf afgelopen zondag nog), los van dat al zijn we nu jaren verder. Het land is veranderd en is nog steeds aan het veranderen. In sommige aspecten van in onze termen ‘middeleeuws’ naar, ook weer in onze termen, modern.

Nepal is geen monarchie meer. Het is een republiek die probeert democratisch te zijn. Dat gaat met vallen en opstaan. De nieuwe grondwet komt maar zeer moeizaam tot stand, er is corruptie in sommige politieke geledingen en in de overheid, er is moeite om een premier te kiezen die het land kan leiden en zo zijn er nog vele, vele stappen te gaan om een modern Shangri-La te worden. Ondanks dat het buitenland zo zijn oordeel wel over Nepal heeft (Nederland heeft de structurele ontwikkelingshulp vanuit de overheid al jaren terug stopgezet omwille van de onmacht van Nepal om zijn zaakjes op orde te krijgen) worden er wel stappen gemaakt. Verrassende stappen.

Gisteren, woensdag, was er in de hoofdstad Kathmandu een Gay Pride. Wat? Ja, een Gay Pride in het dominant Hindoeïstische Nepal. Openlijk, op straat in de belangrijkste straten van de hoofdstad. Aan het hoofd Sunil Pant, het eerste openlijke gay parlementslid van Nepal. Oprichter van de Blue Diamond Society, de LGBT support groep in Kathmandu.

Nepal’s only openly gay MP, Sunil Pant, rode on an elephant during today’s Gay Pride in Kathmandu.
P
hoto courtesy British Embassy in Kathmandu (Crown Copyright)

Maar er is meer. In die Gay Pride liep ook de Britse ambassadeur met zijn staf mee. Groot Brittannië laat zijn ambassadeur zij aan zij lopen met homoseksuelen, lesbiënnes, transseksuelen en travestieten in de hoofdstad van een min of meer bevriend Aziatisch land. Dat is een prachtsignaal aan Nepal en aan de wereld. Het is een prachtsignaal aan de wereldwijde LGBT gemeenschap.

Maar er is nog meer. Bij het schrijven van de nieuwe grondwet onder leiding van de nu leidende Maoïstische partij wordt er gewerkt aan legalisering van het homohuwelijk. Iets wat in Azië toch met recht heel bijzonder genoemd mag worden. En er is reden voor. Een goede reden. De Nepalese overheid heeft onderkend dat naast de toeristenstroom gays van over de hele wereld graag naar Nepal komen. Onder andere omdat er een spirituele laag in dat land is die in het westen niet gekend is. Gays in Nepal hebben geld te besteden en zijn niet zuinig. Daarmee zijn ze een economische factor van belang in de toeristenindustrie in wat toch één van de armste landen ter wereld is. Een land dat door zijn Hindoeïstische en Boeddhistische mengcultuur een spirituele smeltkroes is die ondanks alles met enige nuance naar seksualiteit en gender kijkt.

Nepal in 2010 heeft een voedingsbodem om te worden tot een vruchtbare bodem voor gays en genderandersen. Er moet daarvoor nog heel veel gebeuren maar er wordt nadrukkelijk aan gewerkt. De Gay Pride is een prachtvoorbeeld van hoe ver het land op dit gebied al is gevorderd. Daarmee vele andere landen op alle continenten tot voorbeeld.

Er zijn nog heel veel problemen. In de maatschappelijke ondergrond zijn afwijzing, ridiculisering, psychisch en fysiek geweld nog steeds aanwezig. Net als in elk ander land op de wereld overigens. Maar er is een basis die voor een groot deel te danken is aan individuen. Mensen als een Sunil Pant die gewoon aan de slag gegaan zijn en dat op een manier gedaan hebben dat ze een factor van belang in de samenleving zijn geworden. Een Nepalees gezicht voor de gay community. Alle reden om trots te zijn. Op een afstandje ben ik dat ook en misschien loop ik de volgende keer mee.

Meer lezen hierover? Ga naar http://blogs.ft.com/beyond-brics/2010/08/26/pride-of-the-himalayas-nepal-looks-to-gay-tourism/

Alice Verheij © 2010