De werkelijkheid en de film.

Ik kijk regelmatig naar wat oudere films. Afgelopen nacht was dat ‘Dog Day Afternoon’ uit 1975 met Al Pacino in de hoofdrol. Ik heb altijd al een zwak gehad voor deze acteur die, omdat hij volgens ‘de methode’ werkt, met hart en ziel in zijn rol duikt. Hij is zijn rol. In Dog Day Afternoon is er nog een extra laag omdat de film gebaseerd is op de werkelijkheid en die is weer gevoed doordat in die werkelijkheid de hoofdpersoon de dag voor wat er gebeurde naar ‘The Godfather’ had gekeken en daardoor het idee kreeg om de volgende dag een bank te beroven. Pacino die een bankovervaller inspireert wiens rol hij vervolgens drie jaar later speelt. De werkelijkheid is soms een film.

Een synopsis van de werkelijkheid:

John Wojtowicz, een in zijn buurt populaire biseksuele man en Vietnam veteraan, was (in tegenstelling tot in de film) al een tijdje gescheiden toen hij Elizabeth Eden ontmoette. Liz Eden was een transseksuele vrouw die geld nodig had om een operatie te ondergaan. Ze waren in 1971 getrouwd maar omdat Lix nog niet geopereerd was, was het huwelijk nog niet legaal (het same sex marriage bestond immers nog niet). Omdat ze beiden geen geld hadden en in Brooklyn levend ook geen kans hadden dat bij elkaar te schrapen zocht John een uitweg. Op 21 augustus 1972 keek hij naar ‘The Godfather’ met Al Pacino in de hoofdrol wat hem op het idee bracht om een bank te beroven de volgende dag.


Links de werkelijkheid, rechts de film.

Op 22 augustus stapten John, Salvatore Naturile (een boefje van amper achttien jaar) de Chase Manhattan bank op de hoek van East Third Street en Avenue P in Gravesend, Brooklyn binnen. Hun maat Robert Westenberg (niet de Broadway acteur) was door een politieauto geschrokken en had zich al uit de voeten gemaakt voordat de overval begon. Veertien uur hielden ze het personeel gegijzeld, John was baliemedewerker bij een bank geweest en wist hoe het er aan toe ging maar werd toch verrast door de aanwezigheid van politie even later. Heel veel politie. Omstanders hadden niet al teveel op met al die politie en kozen de kant van de bankrovers. Het geheel werd een media event.

De afloop was in werkelijkheid precies zoals in de film te zien is. Na veertien uur krijgen ze de auto met vrijgeleide om naar JFK (het vliegveld) te rijden. Op het tarmac van JFK eindigt het verhaal. De FBI agent die de auto bestuurde weet een pistool dat in zijn autostoel verborgen zat te pakken en dat door John over het hoofd was gezien toen hij de auto vluchtig inspecteerde. Sal(vatore) werd zittend tussen de gegijzelden in door het hoofd geschoten en John gaf zich over. Hij kon niet anders.


Brooklyn, 22 augustus 1972.

De film zelf is in veel details een getrouwe weergave van die werkelijkheid van de 22e augustus 1972 en dat is eigenlijk verrassend. Verrassend omdat de film gebaseerd is op een script dat gebaseerd is op een verhaal in ‘Life’ dat weer vooral aan de hand van getuigenverklaringen is geschreven. John, in de film Sonny Wortzik, was in de film nog getrouwd in plaats van gescheiden. Salvatore, Sal in de film, was slechts achttien en niet in de dertig zoals acteur John Cazale toen was. Wat wel klopte was dat Sal ook in werkelijkheid een onzekere labiele jongen was die na jaren van ‘heropvoeding’ rondzwierf en van tevoren tegen zijn maten had gezegd liever dood te gaan dan in de gevangenis te belanden. Of, zoals de film suggereert, John/Sonny dat ook aan de politie verteld had waardoor die er voor kozen om deze jonge knul neer te schieten, zal een raadsel blijven. Het geld dat de jonge Sal uit de overval hoopte te krijgen kwam er niet en zijn jongere zusjes zouden niet bij de pleegouders weggaan.


John en Elizabeth tijdens hun huwelijk een paar maanden voor de overval.

De Liz uit het verhaal kreeg haar geslachtsverandering, betaald met het geld ($7500) dat John voor de filmrechten kreeg. Ze stierf aan de gevolgen van AIDS een jaar nadat John vrij kwam. John kreeg twintig jaar waarvan hij er veertien uitzat. Hij overleed in 2006 aan kanker, levend van de bijstand. De gegijzelden hebben later allerlei getuigenissen van die veertien uur in de bank afgelegd waarbij opvalt dat ze zich regelmatig rot gelachen moeten  hebben tussen alle spanning door. Al Pacino heeft geen oscar voor de rol gekregen, die hij speelde vlak na de slopende opnames van ‘Godfather 2’. Onterecht, want de manier waarop hij de jonge bankovervaller neerzette is magistraal. Achtentwintig jaar later is alles geschiedenis, zelfs de film.

Alice © 2010