De laatste farao?

foto: Lefteris Pitarakis / AP

Wat mij betreft, mocht Mubarak vallen, is de nieuwe World Press Photo nu al bekend. Bovenstaande foto van Lefteris Pitarakis, na wat zoekwerk bleek hij de maker te zijn, zegt het allemaal. Het beeld van de oude vrouw die een onbekende soldaat of politieman, het verschil zie ik niet, kust is hartverwarmend en een toonbeeld van de schoonheid van het moment. Het moment waarop een soldaat ontdooid en een vrouw haar moederlijke kant laat zien in een situatie waarbij eerder een tegengesteld beeld te verwachten zou zijn.

De fezmaker

In Cairo in de Khan-al-kalili (de bazaar die uit een toeristendeel aan de ene kant van de weg en een Egyptenarendeel aan de andere kant bestaat) werken de gewone mensen om hun brood te verdienen. De parfummaker die mij zijn parfum verkocht met alle aandacht en liefde voor zijn vak de tijd nemend om precies dat te maken wat bij mij hoorde. Onderwijl hibiscusthee met veel suiker schenkend. En de oude man in het andere deel van de bazaar die de rode en paarse fezzen maakte met een boven het vuur verwarmde ijzeren cilinder waaromheen hij de vilten lappen drukte tot ze de zo karakteristieke simpele vorm kregen. Kwastje er aan en klaar was het Turks-Egyptische overblijfsel van een oude cultuur. Waar zouden de beide oude mannen nu zijn? Wat zouden ze denken en wat zouden ze doen? Zal het goed met ze gaan? Zijn ze veilig?

Bab Zuwayla poort, Cairo

Ik zal het nooit te weten komen ben ik bang. De staat van de Egyptische staat is een staat van wanorde. Chaos in de straten, revolutie op de straathoeken en pleinen. Soldaten en politie met wagens en wapens beheersen de stad waar ik die minaret direct naast de Bab Zuwayla poort aan de zuidkant van de oude stad beklom om op de daken te kijken waar schapen snuffelden tussen de rommel. Niet lang na een bijzonder gesprek met de ogen van een vrouw in chador te hebben gevoerd. Haar waren doordringend en spraken vooral aandacht en liefde. Haar stem was zacht en haar dochters vertaalden in het Engels zodat er een gesprekje mogelijk was. Het is nog steeds een dierbare herinnering. Ze leek, voor zover ik dat kon zien, op de vrouw van de foto van de journalist van Associated Press. Zou het haar goed gaan? Zouden haar mooie jonge dochters mee demonstreren tegen Mubarak? Tegen de farao?

Want het zijn die onbekende gewone mensen die doorgaans het slachtoffer worden wanneer het volk de heerser probeert te verdrijven. De soldaat op de foto is een gewone jongen in dienst van de heerser. Maar de blik in zijn ogen laat zien dat hij het niet meer weet. Niet meer weet of het goed is dat hij zijn werk verricht voor de potentaat. Die man die bepaald wat er in het land wel en niet gebeurt. Die bepaald of het leger en de politie tegen het volk worden ingezet. Die bepaald dat hij zijn kunststoffen scherm voor zijn helm moet zetten om met de baton in de hand en het schild vooruit op de parfummaker, de man met de fezzen en de vrouw in chador met haar dochters zal afgaan.

En diep in mijn hart hoopt hij waarschijnlijk net als al die anderen dat het allemaal niet nodig zal zijn en dat de laatste farao zijn troon opgeeft voor de wens van de zijn volk. Zonder nodeloos bloedvergieten. En heel misschien heeft hij vlak na de foto het mooiste besluit in zijn leven genomen en zijn wapens afgelegd, daarmee de farao de macht ontnemend om daarna parfums te gaan maken. Of fezzen.

Alice © 2011