Is dit de nieuwe leider in Egypte?

De houwdegen links is een Amerikaan, rechts op de foto zit Sami Anan.

Reuters schrijft er over, de Nederlandse analisten zijn nog niet zo ver. Maar het klinkt niet onlogisch. Sami Anan (62), chef staf van het bijna 500.000 man grote Egyptische leger zou weleens de opvolger kunnen worden van Mubarak die binnenkort hoe dan ook het veld zal ruimen. Het is vrij zeker de man die het besluit zal hebben genomen om het leger niet in te laten grijpen bij de massademonstratie in Cairo.

Redenen zijn er genoeg om deze man als consensus kandidaat van de Egyptische oppositie te zien. Hij is liberaal, bekend bij de Amerikanen, in de ogen van het volk niet corrupt en acceptabel voor de Moslim Broederschap. Kortom, de ideale next man. Wellicht het belangrijkste punt is dat hij als opperbevelhebber interessant genoeg redelijk ver van Mubarak af staat en ook geen rol in de ‘nieuwe’ regering heeft gekregen waardoor hij niet besmet wordt. De andere ‘kandidaten’ met controle over strijdkrachten zitten nu juist wel in die regering maar hebben slechts de macht over een klein deel van die strijdkrachten (Anan voert het bevel over het reguliere leger dat 90% van de strijdkrachten uitmaakt). Er is gerede kans dat Mubarak hem juist niet in de regering wil hebben om ervoor te zorgen dat Anan zijn opvolger kan worden en op die manier de persoonlijke veiligheid van Mubarak kan waarborgen. Mij lijkt het immers onwerkelijk dat die veiligheid voor de dictator geen rol zou spelen én hij niet zijn chef staf een belangrijke rol zou moeten laten bekleden. Overigens is het dus de vraag in hoeverre Mubarak bepaald heeft dat het leger niet zal ingrijpen. Het zou goed kunnen dat nu juist Anan zelf die keuze gemaakt heeft om daarmee zijn rivalen uit het traditionele Mubarak kamp (veiligheidsdienst en luchtmacht) het gras voor de voeten weg te maaien. De veiligheidsdienst is wat betreft de Egyptische burgers een stel corrupte misdadigers en de luchtmacht is verdacht omdat Mubarak daar zelf uit afkomstig is. Anan staat trouwens bekend als een slimme schaker…

Overigens mag weleens gezegd worden dat die Moslim Broederschap waar de media het constant over hebben als een soort ‘boogie man’ en die door velen in het westen als fundamentalistisch gezien wordt, in wezen een Islamitische organisatie is die al bestaat sinds de tijd van voor koning Farouk van Egypte. Het is een oude en invloedrijke organisatie die ondanks de onderdrukking door het regiem van Mubarak, die alleen zijn eigen partij tolereerde, een stevige positie in de Egyptische samenleving heeft. Zelfs binnen de gehele Arabische wereld. De oorsprong van die Moslim Broederschap ligt in 1928 toen een Egyptische leraar de organisatie oprichtte als algemene welzijnsorganisatie. De organisatie is inmiddels een soort Januskop organisatie. Aan de ene kant is het de enige organisatie die serieus voor de eigen bevolking werkt en onderwijs en gezondheidszorg levert maar aan de andere kant is het de bron van zo ongeveer alle Arabische terroristische organisaties. Afgezworen door Bin Laden maar ondertussen wel de inspiratiebron voor allerhande fundamentalistische Islam terroristen én de grootste min of meer georganiseerde politiek oppositie tegen Mubarak. Het is een club om in de gaten te houden en dat wordt ook nadrukkelijk gedaan door zo ongeveer alle westerse én Arabische geheime diensen die er bestaan.

Maar ok het westen heeft een stevige positie in Egypte. Weinigen schijnen te beseffen dat er zelfs een Amerikaanse universiteit in Cairo is gevestigd (www.aucegypt.edu). Het is een Liberal Arts universiteit opgericht in 1919 die in Egypte als zeer vooraanstaand wordt gezien en zo’n 6000 studenten heeft uit zo’n 100 landen. Tot in 2008 was de universiteit gevestigd aan het – jawel – Tharir plein, broederlijk naast het hoofdkantoor van de Arabische Liga, het Hilton en het Egyptisch Museum. Inmiddels is het grootste deel verplaatst naar ‘Nieuw Cairo’ dat buiten de stad in de woestijn is gebouwd. De uitgeverij van de Universiteit is in de Arabische wereld trouwens de grootste Engelstalige uitgeverij. Veel van het bedrijfsleven in Egypte is sterk afhankelijk van het westen en dus is een fors deel van de bevolking direct of indirect voor de inkomsten afhankelijk van het westen.

Het Egyptische leger is net als het jonge deel van het volk (de gemiddelde leeftijd is 24 jaar) in het noorden van het land pro westers. Dat noorden is al vanaf de farao’s het machtscentrum. Het leger zal de 2 miljard dollar jaarlijkse steun van de Amerikanen echt niet willen missen. Het besef bij veel jongeren dat vooral het westen in een vrijer Egypte tot meer welvaart zal lijden is vast gevestigd. Uit eigen ervaring weet ik hoe westers veel jongeren zijn en hoeveel afstand zij hebben van de radicale Islam. De weerstand tegen de fundamentalistische Islam is enorm en met name jongeren gaan op zijn zachtst gezegd ‘genuanceerd’ met het geloof om. Neem daarbij dat ook de meerendeels Koptische Christenen zo’n 10% dus circa 8 miljoen mensen tellen. Met dat soort eenvoudige demografische gegevens in het achterhoofd en een beetje inzicht in de geschiedenis van Egypte van Farouk tot en met nu is het minder ingewikkeld dan het lijkt om een toekomst voor het land te zien.

Egypte zal hoe dan ook een nieuwe leider krijgen. Dat zal een betrekkelijk onbesproken mens moeten zijn met sterke banden met het leger dat alleen al zo’n 3% van de bevolking uitmaakt. Het zal geen fundamentalistische moslim kunnen zijn omdat een groot deel van het volk dat niet zal accepteren. Die 8 miljoen Christenen en een groot deel min of meer geseculariseerde jongeren maken dat onmogelijk. De invloed van het westen en met name de VS en west Europa in Egypte is groot. Historisch gezien, economisch gezien en dus praktisch gezien ook. Met name de andere Arabische landen hebben ontzag voor Egypte maar hebben in de afgelopen decennia verzuimd om serieus in Egypte te investeren waardoor de bevolking niet veel te danken heeft aan die landen. Wat voor zin heeft het dan om massaal tegen het westen te hoop te lopen?

Natuurlijk zijn er gevaarlijke groepen en natuurlijk zijn er anti Joodse sentimenten. Dat laatste is overigens niet vreemd gegeven de oorlogen tussen Israel en Egypte in ’48, ’67 en ’73 en de betrokkenheid van Israëlische geheime diensten bij manipulatie van het bewind in Egypte al vanaf de vijftiger jaren (de Lavon Affaire in ’54 waarbij Israel aanslagen pleegde in Egypte tegen Engeland en de V.S. in de hoop dat de Moslim Broederschap (daar zijn ze weer) daarvan de schuld zou krijgen). Maar het is voor het westen op dit moment heel belangrijk om vooral rustig te blijven in de relatie tot Egypte. Het land is van het westen afhankelijk voor een groot deel van zijn ontwikkeling, een groot deel van het toerisme en de toerusting van zijn toch wel immense leger (het 10e grootste leger ter wereld).

Om al die redenen is het stupide dan mensen als Wilders en andere westerse politici zich vooral uitlaten in woorden van zorg over de ‘mogelijkheid van een fundamentalistisch Iran-achtig regiem’ in plaats van te beginnen met zich heel nadrukkelijk achter het volk van Egypte te stellen. De beste manier om de belangen van het westen en de stabiliteit in Egypte te dienen is nu juist precies dat: onconditionele steun aan de Egyptenaren in hun weg naar een nieuwe regering onder een nieuwe leider als stap op weg naar meer vrijheid, welvarendheid en welzijn. Angst bij westerse politici is in dit geval de slechtste raadgever die men kan kiezen.

Voor diegenen die wat meer van deze Sami Anan willen weten, hier is zijn biografie. Ik sluit me vooralsnog aan bij de analyse van Reuters en tip deze man als de nieuwe leider.

First Name: Sami
Last NameAnan
Title: Chief-of-staff
Organization: Egyptian Armed Forces
Date of Birth: 1948
Place of BirthCairo

Education

  • He began studying law but before obtaining his degree he enrolled in the army in 1966
  • Received many specialized courses in the Air Defense field.
  • Basic Air Defense course.
  • Missile battalions commander course.
  • Specialized Staff course.
  • Beshora Missiles Air Defense course from Russia.
  • High School course for joint forces war from France.
  • Fellowship from National Defense college at Naser High Military Academy.
  • Fellowship from High War College at Naser High Military Academy.
  • Senior commanders course from Naser High Military Academy
CV

  • Battalion Commander July, 1981.
  • Defense Attaché in Morocco August, 1990.
  • Brigade Commander August, 1992.
  • AD Division Commander January, 1996.
  • Chief of AD operation department July, 1998.
  • AD Forces Chief of Staff January, 2000.
  • AD Forces Commander 19th of July, 2001
  • Chief of staff, Armed Froces 2005 –
Awards

  • Merit Of distinguished service.
  • Medal of Long Service and Good Example
Compilation by Silobreaker
Although Silobreaker has relied on what it regards as reliable sources while compiling the content herein, Silobreaker cannot guarantee the accuracy, completeness, integrity or quality of such content and no responsibility is accepted by Silobreaker in respect of such content. Readers must determine for themselves what reliance they should place on the compiled content herein.

Alice Verheij © 2011