Het is maar een film…

Vannacht keek ik naar de film ‘Exit’. Een Telefilm uitgezonden door de NCRV. De film gaat over Amadou uit Guinee die als jongetje vluchtte voor het geweld in zijn land, zijn broer vermoord zag worden, de huizen afgebrand worden. Amadou heeft in de verhoren tegenstrijdige verklaringen afgelegd. De moord op zijn broer was op een zaterdag, of een zondag. Het kind Amadou wist het niet precies meer.

Later blijkt zijn verhoorambtenaar van Es dat gegeven van onduidelijkheid gebruikt te hebben om zijn asielverzoek af te wijzen. Jaren later. Amadou was bijna gediplomeerd verzorgende inmiddels. De jonge man Amadou is één van een groep van vijf mannen die ‘uitgeprocedeerd’ zijn. Ze worden uitgezet naar Guinee. Op basis van Europese laissez passez’s en zonder de noodzakelijke Guineese documenten. Hij weet, zij weten alle vijf, dat ze in Guinee direct in de gevangenis gegooid zullen worden en waarschijnlijk vermoord.

De film laat het verzet zien van de vijf mannen in een bus op het vliegveld van Rotterdam. Bijna lukt het ze om de uitzetting te voorkomen. Maar van Es, een soort NSB-er apres la lettre, liegt ze uiteindelijk de bus uit waar ze zich in verschanst hadden. De mannen worden met veel geweld overmeesterd en alsnog in het vliegtuig uitgezet. Later zal blijken dat ze in Guinee inderdaad direct de gevangenis in gegaan zijn waarna er niets meer van ze vernomen is.

Amadou en zijn vier kameraden zijn door de staat uitgezet en indirect mogelijk vermoord. Het hele proces rond de uitzetting is een schokkende aaneenschakeling van mensenrechtenschendingen uit naam van de Nederlandse staat. Het meest schokkende is nog wel dat de film gebaseerd is op waarheid. Op feiten. Op situaties die daadwerkelijk voorgekomen zijn en nog steeds voorkomen. Het is een felle aanklacht tegen de onmenselijkheid van het vreemdelingenbeleid en de mentale en fysieke gewelddadigheid van uitzettingen.

Een normaal mens kan niet zonder walging naar de film kijken.

En toch, ‘het is maar een film’ zullen sommigen zeggen. Daarmee het gegeven van deze film en de grauwe werkelijkheid van staatsterreur tegen individuen die vermalen worden door de IND regels en procedures, marechaussee en politiegeweld, leugens en bedrog en de handen van ambtelijke slachters als de IND-er van Es uit de film.

Een normaal Nederlander kan niet zonder diepe schaamte naar de film kijken.

Toch zullen er mensen zijn die blijven volhouden dat de regels gehandhaaft moeten worden, hoe oneerlijk ook en hoe mismaakt de uitvoering van die regels ook geworden is. Ze zullen zwijgend toekijken net als de politiemensen die in de film worden uitgebeeld en die de vuile handen zijn van een overheid die zich vershuild achter wetten en regels waarbij alle menselijkheid opzij is gezet.

Een normaal mens kan niet zonder tranen in de ogen naar de film kijken.

Maar er zullen er altijd zijn die beweren dat het land vol is, dat er geen plek is voor de vreemdeling, de asielzoeker, de uitgeprocedeerde. Mensen die het ongeluk hadden geboren te zijn en geleefd te hebben in een land vol geweld en gevaar en die dus hebben moeten vluchten. Die het overleefd hebben maar alles verloren, inclusief hun rechten. Want die mensenrechten lijken mooi op papier maar ze worden met te groot gemak geschonden  door de uitvoerders van wetten en regels.

Het is maar een film…

Inderdaad. Het is maar een film. Maar wel eentje die mensen zou moeten aanzetten tot nadenken, tot meer menselijkheid en meer begrip voor de situatie waarin zovelen verkeren. Een film die als een grote ‘J’accuse’ tegen de praktijk van uitzettingen mag worden, moet worden gezien. Een film die wat mij betreft door iedereen moet worden gezien. Al is het alleen maar omdat het duidelijk maakt hoe gewelddadig onze ‘rechtsstaat’ werkelijk is. En hoe ver recht verwijderd is van de werkelijkheid.

Maar het is een film.

Die me doet schamen Nederlander te zijn.

Die me boos maakt.

Die me doet walgen.

Die me alle respect voor de Nederlandse rechtsstaat doet verliezen.

Die me met bewondering voor de regie, productie en cast vervult.

En dat bij een ieder zal doen die met open ogen blijft kijken.

‘Exit’ is gemaakt door:

Cast: Emmanuel Ohene Boafo, Romijn Conen, Werner Kolf, Goua Robert Grovogui, Adam Kissequel, Tony Bola-Audu, Hubert Fermin, Juda Goslinga, Sara De Bosschere. Regie & scenario: Boris Paval Conen, producent: KeyFilm, omroep: NCRV

EXIT1

© 2013 Alice Anna Verheij