Return

It’s certain now. Even before years end I shall return to Nepal. To my friends, my loved ones. To that special young woman who I am so fond of and without who it is difficult to live. To that amazing young man who has helped me so much while filming in difficult circumstances earlier this year. To all those people living in the refugee camps which I have become so familiar with. To the elderly whom I have had the honor to visit their simple homes and share a meal, or tea or just a conversation.

To the colors of the clothes the woman wear wether they live in poverty or not. To the smells in the streets that one can only value properly when experienced in person. To the rivers, the streams, the mountains and the wildlife. To the crowded Kathmandu city and the so silent and tranquil rice fields. I wish there were fireflies in winter. To the temples to do Puja, to the Buddhas, the Hindu Gods and Goddesses and to my personal lama in the amazing Boudha quarter of Kathmandu, who I started to like.

But most of all, really, to that one person who has touched my heart with her smile, her joy, her wit and her love.

It’s only weeks from now and I can’t believe it to be true. I can’t comprehend the wonders and amazement I shall – again – experience. Hopefully not only in Nepal but also in the Indian state of Sikkim. That former smallest of three Himalayan kingdoms which is now part of that enormous India. To visit the temples and stupas and to feel like home again. Of course I’ll carry my cameras with me and return with hours of footage for the Headwind Documentary and possibly other work as well. And again with hundreds if not thousands of photos of which I am sure already that there will be many great pictures. This time the balance is tipping more towards holiday and less to work but even now there is work to be done.

I cannot wait to embrace Nepal, my friends there and my Bhutanese family. And you my dear. Because if you read this you know it’s you that I long to see. And this time maybe we can together see a glimpse of the future.

Alice © 2011

Advertenties

Making promises.

I feel I have to make myself a promise. A promise for the future, like promises are meant to be. Thing is, my life was in shambles and I am slowly on my way back getting better and stronger by the day. Sure, I do have these depressed days every now and then and things are not in order. At all. But I’ll get there someday. My current efforts are focussed on become whole again, getting a normal life with my own place to live on an economic level that’s realistic. So I got these two rooms in this old house  in which I live now. And I have this atelier in which I can work and a small motorbike to travel from the one place to the other.

I’m working on my film although it becomes increasingly difficult to do that. And I write. Every day I write. Books are in the making and I do all kinds of other stuff like building websites and taking photographs of whoever at whatever place on whenever time and day. I should feel happy because of all that but I’m so sorry that I’m not. I am in this somewhat happy – somewhat sad mode for most of the days. The thing that makes me happy most is the growing quality of my work as an artist, I am after all a fast learner when it comes to the concepts of my life and work. I never stand still and maybe that’s part of the problem.

I will continue writing and I will continue filming. Writing about other peoples lives, imaginary or not. Filming other peoples life. Because I’m scared to do both on my own life. But that is where the promise comes in. I promise myself that when the time comes I will try to move to New York. For a year. And film it. A year in New York.

You see, I have this urge. More of dream actually. An urge to live in that strange city and go under in anonymity and feel. Feel the heartbeat of tat city. Experience the life a New Yorker. Moving in circles of older artists who still create amazing work. Connecting with young artists who try to stand out. And film all that and write about it. I want to make a documentary about the life of the not well known artists of New York.

So, when Headwind is finished and when the next film on which idea I am currently working is finished. And in between my life and filming in Nepal which I really very much want to continue for the next few years, there should be that one year in New York. So I promise myself to do that. When the time comes. Because I still have dreams. In the meanwhile I love to share this five minute film made by Andrew Clancy, a cameraman who inspires me so much with this work.

Alice © 2011

Headwind 2: The End Game.

While working on the post production (and still filming in the Netherlands) I am already thinking of the follow up film. That follow up will take two years, maybe three, to finish and will have a very different approach from the first Headwind documentary.

Headwind 1, the story of Bhutanese family living in diaspora, is a narrative of four people in one family who are all refugees from Bhutan and live in different places in the world as a result of the UNHCR third country resettlement project. It’s a story about loosening family ties and the troubles that resettlers and refugees face in their lives against the background of the political and historical truth about Bhutan.

Headwind 2 however will be subtitled ‘The End Game’. It will tell the story of those Bhutanese refugees that did not resettle. About what happens to them and about history treats them. It will show how the situation will change over the years and how the international community caters, or doesn’t, for these people. In the next three years the UNHCR will together with the US government and the Nepalese government enter into an ‘end game’ to resolve the situation of the Bhutanese refugees. But it is already clear that this situation will not be resolved completely. Where the UNHCR estimates some 10.000 refugees to stay behind in Nepal, other sources expect that the real figure will be over 20.000 Bhutanese refugees who will not be able to return to Bhutan and will not resettle in the west. The difference between the UNHCR figures and these expert estimates are based on the fact that the UNHCR doesn’t count some groups within the refugee community. The figures currently simply don’t add up.

As a film maker it is a challenge to follow events over the years and track the developments concerning these people. Especially when in parallel the integration of the resettling refugees in western society can be followed as a reference.

So, where Headwind 1 is still on the editing table, Headwind 2 is being sketched. As one can imagine, this work is becoming my life’s work as a writer and film maker and if anyone is interested in supporting me in this effort, please let me know. I do need all the help I can get to get this done.

Alice Verheij © 2011

Het wonder film.

Ik maak een film. Bewegende beelden, een verhaal, muziek, stemmen, stemmingen, emoties. Het is de eerste keer in mijn leven dat ik serieus werk maak van het filmen en ik heb er alles voor over om het te laten slagen. Mijn laatste geld, de erfenis van mijn moeder, mijn tijd, energie en passie. Dat het werken aan deze film me emotioneel flink aanpakt neem ik voor lief, het kan immers niet anders.

Ik ben nog niet toe aan de montage van de beelden die ik gefilmd heb. Daarvoor moet ik nog vertrouwd worden met die beelden want ondanks dat ik ze zelf gefilmd heb merk ik dat ik naarmate ik telkens opnieuw door mijn bestanden met video ga er nieuwe gedachten en emoties ontstaan. Nieuwe ideeën over hoe een en andere te combineren in een kloppend verhaal dat boeit, dat de kijker uitdaagt om een standpunt in te nemen, om een mening te vormen. Het maakt me duidelijk dat er verwerkingstijd nodig is om te begrijpen wat ik gevangen heb. Ongeveer dertig uur video materiaal is er uit Nepal gekomen. Schokkend soms als het over de slachtoffers van een massale brand in een vluchtelingenkamp gaat. Emotioneel als de wanhoop in de ogen gevangen is of de trilling in de stem of het beven van de oude handen van de man die stenen breekt in de rivierbank.

Het zijn de kleuren die ik nog moet leren begrijpen en die een geheel eigen verhaal vertellen vooral omdat ze in mijn herinnering gekoppeld worden aan geluiden en geuren en soms aan gebeurtenissen. Er moet nog gefilmd worden in Nederland, hoe en wat weet ik al, dus dat stuk werk is afhankelijk van afspraken en momenten. Het komt wel goed.

Vandaag luister ik naar de titelsong die geschreven is door Allard Gunnink met muziek van Jef de Roode. Het is een sterke emotioneel geladen metaforische song geworden die me diep raakt en waarvan ik overtuigd ben dat deze perfect bij mijn film past. Er ontstaat een beeld van de muziek die ik in de film wil horen, over hoe er ook muzikaal een brug geslagen kan worden tussen het oosten en het westen. Zoals ik die bruggen sla door middel van metaforische beelden. Langzaam maar zeker ontstaat in mijn hoofd een film, gevuld met de beelden die ik gemaakt heb en die ik constant voor mijn ogen zie.

De creatie van deze film is voor mijzelf niet alleen mijn debuut als film maakster maar tegelijkertijd mijn meesterstuk. Naarmate tijd verstrijkt en beelden herhaald voor mijn netvlies afgespeeld worden, muziek zich herhaald en aanvult, naarmate ik zelf mijn eigen film beter ga begrijpen voel ik me zekerder worden over het uiteindelijke resultaat. Er komt overtuiging in mijn denken en handelen, zekerheid over de mogelijkheden om een werk te maken dat mensen emotioneel raakt. En hopelijk zodanig dat er meer begrip ontstaat voor de vluchteling, of die nu afkomstig is uit Bhutan of van elders op deze zieke wereld.

Ik heb nooit een roeping gevoeld in mijn leven, daarvoor waren mijn eigen moeilijkheden te groot. Dat is nu veranderd in een bereidheid om mijn bestaan in dienst te stellen van wat ik maak. Eindelijk kan ik mezelf zoiets moeilijks als het maken van een film over het leven van vluchtelingen toevertrouwen in de zekerheid dat het me gaat lukken. In de zekerheid dat er een publiek is die mijn werk zal willen zien. En misschien zelfs met het vertrouwen dat ze het wellicht een mooie film zullen gaan vinden. Ineens besef ik dat ik niet alleen schrijfster ben maar mijn schrijven verlengd heb naar verbeelden.

Alice © 2011

Eerste foto expositie in the making…

Zo, en toen was mijn eerste foto expositie onderweg.
Dat wil zeggen, later deze maand en begin volgende maand heb ik de beschikking over de expositieruimte in Creatief Warenhuis Hoop in Den Haag. Zo ongeveer de coolste plek in deze stad. In het centrum en gemakkelijk bereikbaar.

De expositie zal een selectie van foto’s laten zien over Bhutaanse vluchtelingen in de kampen in Nepal en maakt deel uit van het cross media project ‘Headwind’. Na de website, de inmiddels bijna drukklare roman en de feature lengte documentaire waar hard aan gewerkt wordt is dit het vierde onderdeel van het Headwind project.

Meer info volgt hier binnenkort dus maak alvast ruimte in de agenda voor een bezoek aan Creatief Warenhuis Hoop eind augustus of begin september (ook open tijdens de museumnacht). Ik zal er zijn en uitleg geven over de foto’s en zorgen voor een aanvullend programma van korte lezingen en muziek rond het thema van de vergeten vluchtelingen uit Bhutan. Er zal ook een trailer van de documentaire te zien zijn.

Natuurlijk zullen de foto’s te koop zijn voor een mooie prijs. De opbrengst gaat naar de productie van de documentaire Headwind. (www.headwindfilm.com)

Alice © 2011

Vreemde tijden.

Het zijn vreemde tijden voor me. Vooral omdat er zoveel gebeurt en zoveel goed gaat. Een zoon die weer een jaar ouder is, het werken aan mijn documentaire dat geheel anders (en beter) verloopt dan verwacht en mijn schrijfplek die bloeit zelfs nu ik wat minder tijd heb om vaak te schrijven hier (wees gerust, dat komt wel weer goed hoor want er zit heel veel inkt in de virtuele pen en van schrijfkramp en de titel van deze site heb ik bepaald geen last).

Over dat laatste, deze schrijfplek, tsja wat zal ik daar nu van zeggen. Kijk zelf maar:

Maar er gebeurt dus meer. De documentaire. Er is een definitieve titel, over een tijdje onthullen we die wanneer de crowdfunding actie start. Daarvoor moet er nog wel het nodige werk verzet worden waaronder het contrueren van een kleine site over de film. Het is te doen maar vergt toch altijd een paar dagen sleutelen. Ook hebben we toestemming van de IND om een groep mensen te volgen die gaan resettlen vanuit de vluchtelingenkampen in Nepal naar Nederland. Het is een unieke kans en zal zeker ook bijzonder beeldmateriaal opleveren. Het documentaire concept kristalliseert nu snel uit, het team is zich aan het zetten en er is uitzicht op mogelijkheden tot verkoop van deelproducten. Alles bij elkaar kan ik wel zeggen dat we ‘in business’ zijn. Op een bijzondere manier ook en tot mijn verbazing ontmoeten we weinig weerstand op wat we aan het doen zijn. In ieder geval zal er volgend jaar rond deze tijd de eerste screening plaatsvinden.

Op ander vlak, nou ja niet helemaal, staat het afscheid nemen van bezit. Een proces dat ik al lange tijd in wil gaan en dat nu dus echt aan het gebeuren is. Niet volledig hoor maar wel heel sterk reduceren van mijn bezit tot het punt dat het gemakkelijk in opslag kan gaan en ik een tijdje zonder huis in Nederland kan leven. Wel zo handig voor iemand die voor langere tijd met laptop, camera en wat dies meer zij in het verre buitenland gaat werken. Al met al een draaipunt in het leven dat ik met een big smile neem. Natuurlijk is het best een stoeipartij en natuurlijk gaat onthechten niet zo gemakkelijk, maar het schept wel ruimte om me heen en vooral in mijn hoofd. Ruimte die keihard nodig is voor wat ik wel belangrijk vind, mijn schrijven en filmen.

Het is nog wat onwerkelijk dat ik over een paar weken alweer afreis naar Nepal en dan voor een aantal maanden. Er moet nog zo ontzettend veel gebeuren. Geld regelen, keuzes maken over mijn huis, nog meer spullen wegdoen en een paar zaken die echt van waarde voor me zijn in bewaring geven bij anderen. Opslag regelen voor de dozen met boeken en kleding en andere spullen. Vlucht boeken als er geld binnen is, reisspullen uitzoeken, herhalings vaccinatie, apparatuur regelen niet te vergeten. Maar bovenal ook, de resterende tijd besteden met de kinderen en vrienden. Allemaal voorbereiding om me klaar te maken voor de sprong.

Alice © 2011

Documentaire maken.

Sinds een goed half jaar ben ik bezig met het maken van mijn eerste documentaire. Gewoon omdat het op mijn pad kwam om dat te doen. Of eigenlijk kwam het niet zozeer op mijn pad maar ontstond het door iets dat op mijn pad kwam. En nu ben ik dus filmer. Het is raar om te ervaren dat zoiets als documentaire maakster worden blijkbaar heel organisch kan gebeuren. Geen jarenlange filmacademie, geen cinematografische opleiding van substantie, geen grote budgetten, hoge subsidies, grote productiehuizen maar gewoonweg een verhaal, een concept, storylines, een beeldtaal die zich ontwikkeld tijdens het maken, veel gevoel en een combinatie van vrouwen die samen iets bijzonders aan het doen zijn. Een vrije productie niet alleen omdat het gefinancierd wordt buiten de bekende fondsen en overheidssubsidies maar ook vrij in de zin van wie wat doet en welke kant het opgaat qua vorm en inhoud.

En dus ben ik blijkbaar van schrijver ook filmer geworden. Researchen, er achter aan gaan, praten, filmen, praten, filmen, editen, weggooien, filmen, praten, uitwerken, praten, filmen en zo een jaar lang. Omdat de film er eigenlijk al is behalve dat de beelden grotendeels nog geschoten moeten worden en het echte editen nog lang niet begonnen is. De research is wel zo’n beetje gedaan en vorm en inhoud vormen zich tot een begrijpelijk en herkenbaar beeld. Er is een titel die geen werktitel meer is (en die ik hier dus nog niet ga verklappen). Er zijn geweldige vrouwen in de crew met bergen ervaring en artistieke kracht. En er is een verhaal en een doel dat we willen bereiken.

Maar nog belangrijker is dat de eerste ervaringen er zijn. De researchreis naar Nepal, de onverwachte contacten en situaties, de beelden die zich opdringen. De bouwblokken laten zich zien en het bouwwerk gaat er dus echt komen. Gek eigenlijk als ik bedenk dat iets meer dan een half jaar terug er geen sprake was van een plan om te gaan filmen. Zeker ook als ik luister naar de verhalen van jarenlange voorbereiding voordat er daadwerkelijk geschoten gaat worden. Blijkbaar is het mogelijk dat vanaf de keuze om een verhaal in documentaire vorm te gaan vertellen er zich een proces ontwikkeld dat bijna automatisch gaat leiden tot een documentaire product. Niet een korte film of journalistieke korte docu maar een feature film. Een film die de filmfestivals als doel heeft. Wat daarna komt zien we dan wel weer.

Inmiddels heeft het al geresulteerd in veel inzicht in de situatie van vluchtelingen in het algemeen en Bhutaanse vluchtelingen in het bijzonder. En niet alleen dat, het heeft geleid tot veranderingen in mijn leven. Van doelloosheid naar doelgerichtheid en dat op een manier waarop offers geen offers meer zijn maar stappen om te zorgen dat de film er komt.

Eventjes kijk ik in verwondering naar wat er gebeurt en hoe alles nu lukt wat normaliter zo ontzettend taai, stroperig en moeizaam is. Alsof de film al die tijd er op wachtte om gemaakt te gaan worden.

Alice © 2011

Het is bijna tijd om te gaan.

Nee, niet als schrijver op deze plek. Want hier niet meer schrijven kan ik me niet voorstellen ondanks dat het dit jaar flink lastiger zal worden om hier geregeld bijdragen te plaatsen. Maar verder is het wel bijna tijd om te gaan.

Ik woon nu drie-en-een-half jaar op mijn huuretage in Den Haag. Ik noem het al jaren mijn vluchtheuvel omdat ik door omstandigheden er naar toe moest ‘vluchten’. Een soort luxe vluchtelingenkamp op een eerste etage in een rustige maar doodsaaie Haagse buurt. Een plek waar ik liever niet ben. De enige juiste constatering is dat het met niet gelukt is om het een thuis te laten worden voor me. Een paar dagen in mijn huis en ik wil alweer weg. Op zicht is het een aardige plek met alle luxe die een mens kan wensen maar het staat in de verkeerde stad en is ook nog veel te duur voor me. De lasten om er te blijven wonen staan niet in verhouding tot de kosten. Kortom: vertrekken dus.

Het is niet alleen mijn huis dat me in de weg zit. Ik zit ook mezelf in de weg. Spoken uit het verleden (zakelijke ellende met namen) achtervolgen me én er zit veel onrust in de streek onder mijn hart ter hoogte van mijn middenrif. Dat is misschien wel de belangrijkste reden waarom het tijd is om te gaan.

Ik heb nu anderhalf jaar niet gereisd en het voelt heel erg slecht. Alsof ik vast zit terwijl alles in mijn lijf schreeuwt om een andere kleur licht, om het geluid van stemmen in een andere taal, om het niet hoeven nadenken over wat er allemaal gedaan moet worden of moet gebeuren alleen maar omdat het gedaan moet worden of moet gebeuren. Ik mis de opwinding van het reizen, het ontdekken van een boom of een gebouw of een blik in de ogen. Het maakt me onrustig, lusteloos en zorgt ervoor dat ik als een soort gekooid luipaard nerveus heen en weer loop in mijn kooi zonder een ander doel dan het lucht geven aan opgekropte energie. En dan bevalt de kooi me ook niet eens.

Over drie weken reis ik af. Weg van hier. Naar een andere wereld met andere kleuren, geuren, geluiden, ogen, smaken, licht, uitzichten en inzichten. Een werkreis om te filmen en schrijven. Omdat ik blijkbaar moet filmen en schrijven. Niet omdat iemand me daar toe dwingt maar omdat ik mezelf daar toe dwing. Omdat er een verhaal op me ligt te wachten dat ik moet vertellen, waar ik niet omheen kan of wil en waarvan ik precies weet wat ik er mee wil doen. Ik ga er dingen zien en meemaken die ik niet eerder gezien en meegemaakt heb. Mensen ontmoeten, interviewen, afspraken maken voor later dit jaar. Vluchtelingen spreken en een kamp bezoeken. Om hun verhaal te vertellen in de wetenschap dat het net zo goed mijn verhaal zal zijn. In maart ben ik er dan weer om de lente hier te zien komen en om zo snel mogelijk daarna weer te vertrekken naar dat land.

Ondanks een pijnlijke enkel als gevolg van een Amsterdamse stoeprand en een berg met dingen die ik moet regelen voor me kan ik niet wachten om hier weg te zijn. Voor mij geen stem uitbrengen voor de provinciale staten op 2 maart, want ik ben er niet en het zegt me niets. Over een tijdje hoop ik de huur op te kunnen zeggen om ergens een tijdelijk plekje in Amsterdam te betrekken voor de maanden dat ik in Nederland ben. Ik ben al bezig mijn spullen te verkopen of weg te geven omdat alles wat ik wel heb me vooral in de weg zit, het is een genot om troep kwijt te raken. En verder? Ach, ik zie wel. Eerst Nepal.

Alice © 2011

Einde winterdepressie.

De afgelopen weken waren zwaar. Ik kan niet tegen het duister van de winter, de grijsheid van de straten en de zwaarmoedigheid van de regen. Noch tegen de kilheid van het land en de desinteresse van de mensen. Ik moet weer vechten om niet weg te zakken in een diepe depressie maar ik weet ook dat zodra de zon zich laat zien, beter nog: doet voelen, die depressie-neiging en dreiging het raam uit vliegt. Alleen het duurt nog zolang voordat die zon er weer zal zijn.

Toch zet de winterdepressie in tegenstelling tot haar meteorologische evenknie zich niet door. Omdat ik een manier gevonden heb om me er aan te onttrekken. Het voorbereidende werk aan mijn documentaire, het project waar ik het komende jaar en misschien wel de komende jaren aan zal werken, begint haar vruchten af te werpen. Vruchten in de zin van contacten met de juiste mensen om me te stimuleren en inspireren, vruchten in de zin van de mogelijkheid om de eerste fase van het werk aan te vangen en mogelijkheden om samen te gaan werken met diezelfde mensen op een manier die mij de zekerheid geeft dat wat er gemaakt gaat worden ook de kwaliteit krijgt die ik verlang.

Gesprekken over de documentaire over de vluchteling uit Bhutan, het verhaal van Ram, hebben me duidelijk gemaakt dat het unieke van het werk niet zit in het specifieke van het verhaal van mijn hoofdpersoon of zijn volk. Ook niet in het feit dat ik bezig ben om zijn verhaal cinematografisch te reconstrueren. Het unieke zit hem er in dat ik dat doe. Het is meteen ook de reden waarom alleen ik dit kan maken en een ander dat niet zal kunnen. De uitkomst is het besef dat er een verwantschap is tussen mij en mijn hoofdpersoon en dat dit besef bepalend is voor wat ik maak. Voor hoe ik dat maak en wat er te zien zal zijn.

De verwantschap is het besef beiden een vluchteling te zijn. De een ontheemd in letterlijke zin. De nader ontheemd in figuurlijke zin. Waar ik de pijn herken van de man die zijn familie nooit meer tegelijk op dezelfde plaats zal kunnen zien is dat omdat ik zelf hetzelfde ervaar vanuit een ander perspectief. Want ook ik zal mijn familie nooit meer allemaal tegelijk bij elkaar zien. Mijn ouders zijn er niet meer en mijn zus wil mij niet meer zien. Mijn ‘familie’ heeft zich in mijn beleving gereduceerd tot mij en mijn kinderen en zo nu en dan een contact met neven of nichten. Buiten dat is er niets meer en dat maakt me in zekere zin ook ontheemd. De pijn in de ogen van mijn hoofdpersoon is deels dezelfde als mijn pijn. Net als hij heb ik een nieuwe familie gekregen van vrienden. Ik ben geen eenzaam mens hoewel ik dat lange tijd dacht te zijn, ik ben juist een rijk mens met waardevolle anderen om me heen.

Het resultaat zal zijn dat wat ik aan het maken ben net zo nadrukkelijk over mij zelf gaat als over mijn hoofdpersoon. Het wordt daarmee een documentaire waarin ik niet alleen zijn verhaal vertel maar ook het mijne. Dat laatste niet expliciet maar impliciet doordat ik de verteller ben en doordat dat ook zichtbaar zal zijn. De ene vluchteling verteld het verhaal van de andere vluchteling. Naarmate ik (geholpen door die donkere winter) mezelf verder dissocieer met mijn wereld wordt het gemakkelijker om me te identificeren met de wereld van die ander. Ik weet natuurlijk best wel dat het mij bijkans onmogelijk is om een werk te maken zonder dat het begrip ‘gender’ de kop op steekt. Simpelweg omdat ik dat werk maak en mijn achtergrond en verleden altijd een rol zullen spelen in de manier waarop ik naar de wereld kijk.

Het mooie is dat het me nu lukt om die mensen om me heen te verzamelen die me precies die inspiratie en feedback geven om dit werk te maken. Ervaren mensen met geweldige kwaliteiten én die mij begrijpen. Maar die me ook een kant op sturen die er voor gaat zorgen dat er niet zomaar de zoveelste documentaire ontstaat over vluchtelingen maar een documentaire over de betekenis van het woord vluchteling. Zoals vanmorgen in een heel bijzonder gesprek met iemand duidelijk werd dat de woordenboek beschrijving van het begrip niet juist is omdat die veel te beperkt is. Van Dale zegt er immers dit over:

vluch·te·ling de; m,v -en, vluch·te·lin·ge de; v -n iem die op de vlucht gaat of is: politieke, economische ~ iem die zijn of haar land om politieke, economische redenen ontvlucht

Die vluchteling ben ik niet. Maar ik ben wel die andere vluchteling. Degene die een leven ontvlucht is en een totaal nieuw leven opgebouwd heeft met andere waarden, andere mensen, andere gevoelens en andere wetmatigheden, uitdagingen en passies. Die op zoek is en dat nog een lange tijd zal blijven om misschien nooit te vinden wat er gezocht wordt omdat er geen dekkende omschrijving is van het gezochte. Ik raak de verbindingen met de wereld waarin ik leef steeds meer kwijt en dat is geen verlies maar juist winst omdat het me steeds verder vrij maakt.

Op mijn scherm zie ik in het hoekje rechtsboven het dropbox venstertje naar boven komen met de melding dat er bestanden zijn geplaatst. Mijn werk stroomt langzaam mijn computer in. It’s time to go. In meerdere opzichten. Weg van de winterdepressie.

Alice © 2011

De hand van de regisseur.

Ik hou er van om als ik in de nacht niet schrijf naar een film te kijken. Het punt is dat ik niet in staat ben om de hele nacht te slapen. Net als dat ik niet in staat ben om de ochtenden productief te zijn. Mijn etmaal speelt zich in bewuste zin af tussen het einde van de ochtend en het duister van de diepe nacht. De slaap laat zich gelden tussen het diepe duister en de vordering van ochtend.

Ik hou van de avond, ik hou nog meer van de nacht. Ik hou van de stilte waarin gedachten vrij kunnen stromen en zich uitstorten in mijn wereld in de vorm van mijn vingers die al touch typend woorden weven tot teksten. Net zo goed hou ik van de intimiteit van de nacht om in het donkerste donker naar een goede film te kijken en mij mee te laten slepen in het verhaal of in de personage die me in de film het meeste nabij staat.

Ik schrijf veel. Steeds meer. En ik kijk veel films. Ook steeds meer. Na verloop van tijd heb ik gemerkt dat ik de taal van film steeds beter begin te begrijpen. De camerastandpunten, de beeldwisselingen, de kleuren en mate van beweging. Allemaal passend op een verhaallijn als een strak gesneden jurk. Afhankelijk van de kwaliteit van de regisseur een meer of minder goed passende jurk. Net zoals schrijvers te herkennen zijn aan hun typerende stijl is het me goed mogelijk, wellicht zelfs nog beter dan bij schrijvers, om te herkennen welke regisseur de film gemaakt heeft.

Net als favoriete schrijvers en favoriete stijlen om in te schrijven heb ik favoriete regisseurs en favoriete cinematografische stijlen. En favoriete films en favoriete scènes. De longshot van Atonement kan ik niet vaak genoeg zien juist om de kwaliteit van die reis door de gekte van een oorlog die in één shot alles duidelijk maakt. Geen oorlogsfilms is zo helder als slechts deze ene shot. De allegorische metaforische waanzin van Mulholland Drive maakt het nog steeds tot één van mijn favoriete films en David Lynch tot één van mijn favoriete regisseurs. Als het gaat om de verbeelding van de kwetsbaarheid van de mens blijft Almodóvar onverslaanbaar en dat heeft niet zozeer te maken met zijn liefde voor Penelope Cruz die goed te vergelijken is met de erotisch geladen liefde van Hitchcock voor platinablonde actrices als wel met zijn inlevingsvermogen in zijn kwetsbaar sterke karakters die soms zo dichtbij dat van mij liggen. En sinds enige tijd is er een regisseur bijgekomen die me met iedere film die hij maakt mij meer weet te verbazen. Julio Medem.

Sinds zijn ‘Lucia y el sexo’ ben ik de vier jaar ouder dan mij zijnde regisseur gaan volgen. Ondanks dat hij al een behoorlijk oeuvre heeft is hij me dus pas de laatste tijd gaan opvallen. De oorzaak daarvan ligt bij mijzelf denk ik want soms zie je gewoon niet wat voor je ogen ligt te wachten op je blik. De Spaanse regisseur uit het Baskische San Sebastian is met Almodóvar op dit moment onbetwist de beste regisseur uit dat land en waar de eerste minder uitdagend en vernieuwend wordt is juist deze Julio Medem steeds boeiender.

Vannacht heb ik zijn nieuwste film ‘Room in Rome’ gezien. Het is een film over twee vrouwen die elkaar ontmoeten in een hotelkamer in Rome en ongeacht de ogenschijnlijke heteroseksualiteit van één van hen een liefdesrelatie ontwikkelen die zo mooi verteld en zo perfect in beeld wordt gebracht dat aan het eind van de film alleen maar ontroering over blijft. Het is de meest erotische film die ik ooit gezien heb, niet omdat die erotiek de drager van de film is maar de spanning tussen de vrouwen zo geweldig in verhaal en beelden vertaald is dat het welhaast onmogelijk is om niet te dromen over precies zo’n ontmoeting als die tussen deze twee vrouwen. De keuze van Medem was om het oorspronkelijke verhaal waarin er sprake van een man en een vrouw was om te vormen naar een verhaal met twee vrouwen. De wijze waarop hij dit heeft gedaan is zo verbijsterend mooi en integer en getuigd van zoveel gevoel in relatie tot de vrouwelijke psyche dat het nauwelijks te vatten is dat een man deze film gemaakt heeft. Nergens in de film komt een spatje heteronormativiteit of machismo voor, iets wat bijna geen mannelijke regisseur weet te voorkomen. Wel wordt er met veel humor gekeken naar de vrouwelijke seksualiteit in deze film en die dan vervolgens op een esthetisch prachtige manier in beeld wordt gebracht.

Die kwaliteit van Medem, zijn niet normatieve wijze van filmen en zijn weglating van de eigen referentiekaders bepalen zijn handtekening. Het maakt het wachten op zijn volgende film op voorhand te lang. Het is bijzonder dat deze regisseur van de documentaire ‘La pelota vasca’ waarin hij het Baskisch nationalisme in beeld bracht in staat is om ook met dit meesterwerk zo los van zijn eigen persoon een film te maken.

Misschien is het dat Amodóvar en Medem bij mij favoriet zijn omdat zij beiden meestal zelf verantwoordelijk zijn voor het script van hun films. Hetzij als schrijver, hetzij als dramaturg. De hand van deze regisseurs is in die zin voor mij herkenbaar als de hand van de schrijver waarin het verhaal leidend is en het beeld de esthetische vertaling van het verhaal. Zo ongeveer als Ettore Scola’s onevenaarbare ‘Una Giornata Particolare’ dat vierendertig jaar terug ook was.
Mij doet ‘Room in Rome’ verlangen naar net zo’n kamer en ik weet zeker dat ik daarmee niet de enige ben.

Alice Verheij © 2011

De verteller.

Bijna een leven lang deed ze er over. De reis. Telkens weer was er een afleiding geweest. Eerst in de vorm van scholen toen ze nog jong was. Daarna de liefde die van korte duur bleek maar van te lange duur om niet ruim twintig jaar van haar leven te kapen. En werk. Werk dat niet bij haar hoorde maar dat wist ze toen nog niet. Ze werd er ziek van, niet letterlijk. Maar toch… ziek.

Jaren later nadat alles in het leven omgedraaid was begon ze te schrijven om er niet meer mee op te houden. En zo nu en dan trad ze op met wat ze maakte. Voordragen, spelen, vertellen. Nog weer jaren later werd het vertellen meer dan schrijven. Er kwam beeld bij. Het ultieme verhaal bestaand uit woorden en beelden in een afwisseling die degene die deze ondergaat niet meer doet beseffen te kijken of te lezen of luisteren. En zo werd ze uiteindelijk een verteller. De verteller van eigen verhalen, verhalen die niet eerder verteld waren simpelweg omdat niemand ze bedacht had. Verhalen van anderen en over anderen.

En nu zit ze daar. Kijkt beelden, kijkt om zich heen. Observeert, ziet, bedenkt, schrijft en legt vast in weer andere beelden en woorden. Ondertussen lerend hoe te vertellen, hoe te verbeelden en hoe gedachten tot verhalen te laten worden om die later terug te geven aan de wereld.

Zo is ze eindelijk de verteller geworden van de woorden uit de storm.

Alice © 2011

Verloren uurtje.

Vanmorgen heb ik me verslapen. Eigen schuld. Nooit vertrouwen op een iPhone om je te wekken. Hoewel, het was de derde en volgens ome Steve moest het wel werken vandaag. Die software wekker. Het zal wel.
Ik heb veel liever een opwindwekker op een schoteltje met muntjes. Zo eentje met twee bellen bovenop en een klepel die op de ingestelde tijd die bellen laat rinkelen op een zodanige agressieve wijze dat het hele wekkertje staat te dansen op het schoteltje met muntjes (liefs van echt zilver want dat klinkt mooier) die vrolijk zich laten horen.
Zodat ik die wekker met gesloten ogen kan vinden en me niet met subtiliteiten als het vingeren van een touchscreen hoef bezig te houden maar het ding gewoon kan oppakken om hem door de kamer te slingeren. Terwijl die dan niet een gebroken display heeft maar de volgende morgen hoogstens met een extra deukje weer mishandeld kan worden.

Ik heb me dus verslapen.

Daardoor kon ik mijn psych met de mooie ogen niet ademloos aankijken en verdrinken in die kijkers van haar. In een half uurtje van de Mient naar Voorburg ga ik niet redden immers. Zelfs niet met de heli die ik pas van Adam Curry gejat heb. Het tanken van dat kreng duurt al langer. Dus zat er niets anders op dan heel rustig ontbijten met mijn lieven kleine knul aan tafel. Ouderwets. Boterhammetjes, sapje, melk, kopje koffie. Keuvelen.
De ochtend (die eigenlijk de vroege middag was) verstreek in een aangenaam sloom tempo terwijl ik me vermaakte met het gerommel aan de website van vrienden van me. Updates draaien, teksten aanpassen, nieuwe menukaarten plaatsen. Dat werk. Junior speelde ondertussen vol overgave Angry Birds op de iPhone die ik dus als wekker afgekeurd heb.

Daarna naar Den Engel. Beetje kletsen en onderweg de flyers voor mijn boek ophalen bij de drukker. 100 stuks, meer dan het aantal boeken dat ik bij een andere drukker besteld heb. Na den Engel de stad in want het wordt de nieuwe Narnia vanavond. Mijn zijn tweetjes, heel genoeglijk. Pizza’s eten tegenover de bios en daarna een kop koffie in de bios. De enige bios in Den Haag die van mij filmtheater genoemd mag worden. Pathé Buitenhof, vroeger Tuchinsky geheten. De enige bioscoop met grandeur. Marmer op de vloer van de hal, gietijzeren trapleuningen en verlichting binnen die het een theater maakt. De rest van de bioscopen in mijn zo 21e eeuwse kille stad blinken uit door chroom, beton en tl licht. Ik haat dat.

In het verloren uurtje voor Narnia surf ik over de site van het Filmatelier in Den Haag. Shaffy komt voorbij en ik wordt vanzelf blij. Er worden nog mooie dingen gedaan in mijn stad. En ik schrijf dit stukje. Een overweging bij de dag aan het begin van de avond, hopend op de nacht die volgt. Straks in de stilte van mijn slaapkamer vloeien de woorden weer mijn nieuwe roman in, ik voel ze tegen de binnenzijde van mijn hersenpan drukken en dringen. Ze zijn met zoveel. De aardigheid is dat ik tevoren weet dat ik weer mijn iPhone instel op negen uur in de morgen en ik nu al zeker ben dat ik het ding weer niet hoor. Want ik wil me verslapen. Pas morgenmiddag hoef ik in de stad van mijn hart te zijn. In mijn stamkroeg om te flyeren én om te praten over de film die ik zelf maak dit jaar. En misschien, heel misschien lukt het me deze keer wel om iemand enthousiast te krijgen voor het idee en de vorm die ik voor ogen heb.

Maar eerst maar weer verslapen straks, nà de film.

Alice © 2011

Films

Er zijn van die perioden dat ik minder verhalen schrijf en meer gedichten. Dat is net zoiets als het verschil tussen televisie en film kijken. Het ene is niet noodzakelijkerwijs prettiger dan het ander. Of mooier. Op deze dagen schrijf ik nog steeds verhalen maar nemen de gedichten een steeds belangrijker plek in. Af en toe plaats ik er hier eentje. En op deze dagen in de tweede helft van december kijk ik niet of nauwelijks televisie maar des te meer films.

En ja, ik kijk natuurlijk ook ‘lesbische’ films. Gewoon omdat ik het heerlijk vind om te zien hoe twee vrouwen van elkaar kunnen houden. Geen voyeurisme maar eerder een verbeelding van mijn eigen verlangen zoals hetero’s dat vast ook hebben bij het zien van de gemiddelde feel good movie. Alleen waar die gemiddelde feel good movie er meestal op neerkomt dat hij haar krijgt aan het eind of vice versa is er, zo valt me op, bij de meeste films in het te kleine bakje lesbische films meestal die extra laag. Bijna altijd is er dat deel waarbij afwijzing van de relatie tussen de hoofdpersonen door de heteronormatieve maatschappij een rol speelt. Bijna altijd komt er dan een heroïsch laagje over de plot.

Blijkbaar moet het in de filmwereld zo zijn dat een relatie tussen twee vrouwen als een soort overwinning op de maatschappij wordt neergezet. Dat is mooi en jammer tegelijk. Mooi omdat het doorgaans om de kracht van twee vrouwen gaat, jammer omdat het blijkbaar er bij hoort dat vrouwenliefde als een verzetsdaad wordt gezien.

Ik heb favorieten. Natuurlijk heb ik favorieten. ‘Bound’ staat ergens bovenin dat lijstje. ‘Boys don’t cry’ ook, hoewel die me bijna fysiek pijn doet. En na het kijken van ‘Deserts Hearts’ in de stille vroege morgen is die erbij gekomen met één van de mooiste en meest herkenbare (zei het ietwat brave) liefdesscènes ooit, de Cay Rivvers personage doet me smelten. Net als ‘The Gymnast’, ‘Fingersmith’, ‘Amour du femme’ en lichtvoetige ‘Imagine me and you’. Wat is er nog meer? Nou ja, ‘I can’t think straight’ kan er mee door en zo zijn er nog wel een paar mooie en dan vergeet ik bijna de onvergetelijke ‘Tipping the velvet’. Televisieseries zijn er voor mijn soort meiden niet zoveel helaas. Vaak redden ze het niet meer dan een enkel seizoen. Ja, de ‘L-Word’ maar hoe leuk dat in het begin ook was ik wordt daar vooral heel erg moe van. ‘Sugar Rush’ is vooral hilarisch en eigenlijk vind ik het pas uitgezonden BCC product ‘Lip Service’ dan nog de meeste moeite waard. Ondanks de wel heel erg tongue-in-cheek titel.

Maar als het om films gaat wint ‘If these walls could talk 2’ de trilogie met de titelsong van Melissa Etheridge en met Vanessa Redgrave en Ellen DeGeneris. Het ‘Il Divo’ muziekje hoort niet bij het fragment, sorry daarvoor. Maar goed, de film is eigenlijk meer een document of statement dan een film. Over verschillende generaties in verschillende tijden, over de strijd om een plekje in de maatschappij maar zeker over de liefde voor elkaar. De scène met de oude vrouw in het ziekenhuis waarvan niemand begrijpt of wil inzien dat de liefde van haar leven sterft zonder haar aan haar zijde omdat ze ‘geen familie’ is. Het breekt mijn hart, telkens weer. Eén van de beste verbeeldingen van het probleem van afwijzing door de hetero wereld door het ‘simpeltjes’ negeren van hun relatie.

En toch hè, ‘Bound’. Het is dat het winter is en knoeien aan de waterleiding nu geen goed idee is en het is dat ik niet de goeie loodgieter ken. Maar anders…

Alice © 2010

De werkelijkheid en de film.

Ik kijk regelmatig naar wat oudere films. Afgelopen nacht was dat ‘Dog Day Afternoon’ uit 1975 met Al Pacino in de hoofdrol. Ik heb altijd al een zwak gehad voor deze acteur die, omdat hij volgens ‘de methode’ werkt, met hart en ziel in zijn rol duikt. Hij is zijn rol. In Dog Day Afternoon is er nog een extra laag omdat de film gebaseerd is op de werkelijkheid en die is weer gevoed doordat in die werkelijkheid de hoofdpersoon de dag voor wat er gebeurde naar ‘The Godfather’ had gekeken en daardoor het idee kreeg om de volgende dag een bank te beroven. Pacino die een bankovervaller inspireert wiens rol hij vervolgens drie jaar later speelt. De werkelijkheid is soms een film.

Een synopsis van de werkelijkheid:

John Wojtowicz, een in zijn buurt populaire biseksuele man en Vietnam veteraan, was (in tegenstelling tot in de film) al een tijdje gescheiden toen hij Elizabeth Eden ontmoette. Liz Eden was een transseksuele vrouw die geld nodig had om een operatie te ondergaan. Ze waren in 1971 getrouwd maar omdat Lix nog niet geopereerd was, was het huwelijk nog niet legaal (het same sex marriage bestond immers nog niet). Omdat ze beiden geen geld hadden en in Brooklyn levend ook geen kans hadden dat bij elkaar te schrapen zocht John een uitweg. Op 21 augustus 1972 keek hij naar ‘The Godfather’ met Al Pacino in de hoofdrol wat hem op het idee bracht om een bank te beroven de volgende dag.


Links de werkelijkheid, rechts de film.

Op 22 augustus stapten John, Salvatore Naturile (een boefje van amper achttien jaar) de Chase Manhattan bank op de hoek van East Third Street en Avenue P in Gravesend, Brooklyn binnen. Hun maat Robert Westenberg (niet de Broadway acteur) was door een politieauto geschrokken en had zich al uit de voeten gemaakt voordat de overval begon. Veertien uur hielden ze het personeel gegijzeld, John was baliemedewerker bij een bank geweest en wist hoe het er aan toe ging maar werd toch verrast door de aanwezigheid van politie even later. Heel veel politie. Omstanders hadden niet al teveel op met al die politie en kozen de kant van de bankrovers. Het geheel werd een media event.

De afloop was in werkelijkheid precies zoals in de film te zien is. Na veertien uur krijgen ze de auto met vrijgeleide om naar JFK (het vliegveld) te rijden. Op het tarmac van JFK eindigt het verhaal. De FBI agent die de auto bestuurde weet een pistool dat in zijn autostoel verborgen zat te pakken en dat door John over het hoofd was gezien toen hij de auto vluchtig inspecteerde. Sal(vatore) werd zittend tussen de gegijzelden in door het hoofd geschoten en John gaf zich over. Hij kon niet anders.


Brooklyn, 22 augustus 1972.

De film zelf is in veel details een getrouwe weergave van die werkelijkheid van de 22e augustus 1972 en dat is eigenlijk verrassend. Verrassend omdat de film gebaseerd is op een script dat gebaseerd is op een verhaal in ‘Life’ dat weer vooral aan de hand van getuigenverklaringen is geschreven. John, in de film Sonny Wortzik, was in de film nog getrouwd in plaats van gescheiden. Salvatore, Sal in de film, was slechts achttien en niet in de dertig zoals acteur John Cazale toen was. Wat wel klopte was dat Sal ook in werkelijkheid een onzekere labiele jongen was die na jaren van ‘heropvoeding’ rondzwierf en van tevoren tegen zijn maten had gezegd liever dood te gaan dan in de gevangenis te belanden. Of, zoals de film suggereert, John/Sonny dat ook aan de politie verteld had waardoor die er voor kozen om deze jonge knul neer te schieten, zal een raadsel blijven. Het geld dat de jonge Sal uit de overval hoopte te krijgen kwam er niet en zijn jongere zusjes zouden niet bij de pleegouders weggaan.


John en Elizabeth tijdens hun huwelijk een paar maanden voor de overval.

De Liz uit het verhaal kreeg haar geslachtsverandering, betaald met het geld ($7500) dat John voor de filmrechten kreeg. Ze stierf aan de gevolgen van AIDS een jaar nadat John vrij kwam. John kreeg twintig jaar waarvan hij er veertien uitzat. Hij overleed in 2006 aan kanker, levend van de bijstand. De gegijzelden hebben later allerlei getuigenissen van die veertien uur in de bank afgelegd waarbij opvalt dat ze zich regelmatig rot gelachen moeten  hebben tussen alle spanning door. Al Pacino heeft geen oscar voor de rol gekregen, die hij speelde vlak na de slopende opnames van ‘Godfather 2’. Onterecht, want de manier waarop hij de jonge bankovervaller neerzette is magistraal. Achtentwintig jaar later is alles geschiedenis, zelfs de film.

Alice © 2010

Een onverwacht cadeau (2).

Enige dagen terug schreef ik hou getroffen ik was door een scene uit een film waarin een prachtig lied gezongen werd. Het heeft wat moeite gekost de film te bemachtigen. In de tussenliggende dagen heb ik mijn roman voltooid. Het einde van het verhaal is geheel anders geworden dan ik zelfs tot op het laatste moment dacht.

Vandaag heb ik de film gezien. Maar belangrijker dan het zien van de film heb ik hem begrepen. De film is onmogelijk maar waar nog beter dan het prachtige ‘Gabriëla’s Song’. Er zijn weinig films die me diep ontroeren. Atonement, Sophie’s Choice, Est Ouest, sommige films van Almodovar en vooral The Mission en Una Giornata Particolare zijn dat soort films. Ontzettend goed gemaakt met een oersterk verhaal. Verhalen zoals ik die ooit hoop te kunnen schrijven maar niet denk dat me dat zal lukken.

‘As it is in heaven’ is een heel bijzondere film die aan mijn aandacht ontsnapt was. Een Zweedse film van een ongewone klasse met alle thema’s er in die in een geweldige film thuis horen. Liefde, dood, bedrog, verdriet, vreugde en overwinning, alles komt er in voor in een prachtig geschreven script dat op onnavolgbare wijze wordt gespeeld en geregisseerd. Met een Noords palet in kleur en muziek. Het zijn thema’s die net zoveel met mijn leven te maken hebben als met de levens van de karakters in het verhaal. Het maakt de herkenbaarheid enorm en dat zal de reden zijn dat ik zo onder de indruk ben. Voor de echte liefhebbers van film en een goed verhaal is de film een must. Blader maar even terug naar mijn eerdere tekst over het lied of zoek de film op, kijk er naar en begrijp dat kunst en liefde synoniemen zijn.

Alice © 2010

Een onverwacht cadeau.

Het is zwaar de laatste dagen. Ik heb moeite met leven, ik zeg het maar eerlijk. Er is veel dat ik doe, er zijn veel problemen op mijn weg en een route heb ik niet of slecht voor een klein deel. Steeds duidelijker wordt het dat ik nog lang niet op het punt ben in dit leven waar ik eigenlijk wil komen. Het punt waar ik van mezelf weet dat ik écht leef.

Het is geen zintuiglijk leven dat ik bedoel want ik ben me maar al te gewaar van mijn zintuigen. Het is ook niet een dagelijks leven in een specifiek ritme dat ik zoek. Het is zelfs niet (meer) een leven dat vervuld wordt door een stabiel samen zijn met een geliefde want dat lijkt niet weggelegd te zijn voor me, ondanks dat anderen me regelmatig op het hart drukken dat ik me daarin vergis. Het is zeker ook geen geloofsleven dat ik zoek want dan zou ik geloof moeten hebben en ik weet werkelijk niet waarin ik dan zou moeten geloven. Goden bestaan niet. Het is misschien een leven als kunstenaar maar mij ontbreekt die unieke kwaliteit die een goed kunstenaar moet hebben. Een uniek ontwikkeld talent. Ik kan wel veel een beetje maar vind zelf niet dat er iets is waarin ik excelleer. Jammer maar helaas.

Ik heb wèl een ontzettende levensdrang die er uit bestaat om me te wijden aan een zaak die ik in mijn hart kan sluiten. Zoals het schrijven van een boek, een mooie avond doorbrengen met goede vrienden of het zingen van een eigen lied. Of meer nog misschien: het werken aan een film over vergeten vluchtelingen. Het werken aan iets dat mij laat merken dat ik leef, dat ik er toe doe. Die levensdrang wordt eigenlijk hoofdzakelijk vervuld door mijn eigen energie en moeite en soms door mensen die ik daarbij weet te betrekken. Maar zelfs dan blijven eenzaamheid en kille zaken als de langzaam maar heel zeker opkomende persoonlijke armoede me beklemmen. Zodanig dat ik bang ben te verdrinken daar in. Door depressieve gedachten, door rechtstreekse tegenslag, door het verlies van controle over de inrichting van dat zo verdomd ingewikkelde leven van me of door simpelweg de grauwheid van het seizoen dat met een grijsfilter mijn dagen kleurt.

Op zo’n moment is er een wondertje nodig of moet er een engel komen.

Vannacht, tijdens het werken aan mijn roman (die een andere titel zal krijgen dan de werktitel) en die in plaats van een chicklit een thriller aan het worden is over een aanslag op een bende vrouwenhandelaren, tijdens dat schrijven pingelde mijn browser om me te laten weten dat er een berichtje in mijn Facebook geland was. Het was een berichtje van iemand die ik zo af en toe via Facebook ‘spreek’. Niet eens buiten de virtuele wereld ontmoet heb. Toen ik het berichtje opende was het een cadeautje (ik hou van de oude spelling van dat woord) in de vorm van een lied uit een speelfilm. Mij gegeven ter inspiratie. Ik vermoed omdat de afzender door heeft dat ik dat heel erg hard nodig heb. Juist nu.

Ik heb het filmpje bekeken en het duurde maar kort voor de tranen me in de ogen stonden door zowel de uitvoering als de tekst van dat lied. Een lied gezongen door een prachtige vrouw die in al haar kwetsbaarheid laat zien waar het om gaat. Gewoon het leven leiden dat je zelf graag wilt. Precies, maar dan ook precies, zoals ik dat ook wil. Ondanks de problemen, ondanks het verdriet over verloren gegane liefde, ondanks tegenslagen en rampen, ondanks het zicht op de pijn in de wereld. Ondanks dat alles, het leven dat zo waardevol is om geleefd te worden. Michael, dank je wel. Het is je gelukt om me hiermee uit mijn donkere gedachten te sleuren. Het is je gelukt om ervoor te zorgen dat ik alleen maar harder aan mijn idealen zal werken de komende tijd.

Voor een ieder die wil weten welk lied ik bedoel is hier het filmpje en de tekst. Ik heb het niet geschreven noch gezongen, was het maar waar, maar ik wil het graag met jullie delen want dit zegt alles over mij.

Vanaf nu is mijn leven van mij
Ik heb maar zo’n korte tijd op aarde
En mijn verlangen heeft me hier gebracht
Alles wat mij ontbrak en alles
dat ik vergaarde

En toch is het de weg die ik verkoos
Mijn vertrouwen was eindeloos
Dat mij een klein stukje toonde
Van de hemel die ik nooit vond
Ik wil voelen dat ik leef
Al mijn dagen lang
Ik wil leven zoals ik wil
Ik wil voelen dat ik leef
Wetend dat ik goed genoeg was

Ik ben nooit mijzelf verloren
Het sliep alleen in me
Misschien had ik nooit ‘n keuze
Behalve dan de wil om te leven
Het enige dat ik wil is gelukkig worden
Zijn wie ik ben en sterk en vrij zijn
De dag uit de nacht zien opkomen
Ik ben hier en mijn leven is alleen van mij
En de hemel waarvan ik overtuigd was
Bleek ergens daar te zijn

Ik wil voelen dat ik mijn leven geleefd heb
Zoals ik wil.

Garbriëlla’s Song uit de Zweedse film ‘As it is in heaven’. Geniet, denk na over je leven en je vriendschappen, denk over wat jij voor de wereld bent, wat je te geven hebt en hoe je dat bereiken kunt. Maar vooral, leef!

Alice © 2010

Bhutan en mensenrechten.

Dit is een oproep. Ik doe dat niet vaak hier maar in dit geval maak ik een uitzondering.

Het mag bekend verondersteld worden (voor een ieder die hier vaker leest) dat ik bezig ben met het maken van een documentaire én het schrijven van een boek over Nepal. Sommigen weten inmiddels dat het onderwerp de afgelopen weken verschoven is naar het verhaal van een man uit Bhutan die zijn land moest ontvluchten om jaren later in Nederland een veilige toekomst te vinden. Het wordt dus een mensenrechten documentaire en al begin 2011 zal ik afreizen voor de eerste opnamen.

De tragedie van de duizenden, meer dan 120.000, die zuid Bhutan hebben ontvlucht en deels onderdak vonden in de nu al twintig jaar bestaande vluchtelingenkampen van de UNHCR in oost Nepal heeft me aangegrepen. Het verhaal van die goeddeels vergeten groep vluchtelingen, de enkelen onder hen die een plek in het westen vonden en het menselijk drama dat daarbij hoort is een verhaal dat verteld moet worden. In westerse media is weinig bekend over de situatie ter plekke. Nog minder over de uitzichtloosheid van deze, nu statenloze, mensen. Een enkele documentaire van het uitstekende programma ‘Reporter’ daar gelaten.

In 2011 zal ik naar Nepal reizen om ooggetuige te worden van deze humanitaire ramp die zich vanaf 1990 voltrokken heeft. Ik zal in de kampen en op andere plaatsen het verhaal vangen in camerabeelden en woorden. Het verhaal daar komt te staan naast het verhaal van iemand die het wel redde, die wel een nieuwe toekomst vond. Maar ook hoe ondanks die nieuwe toekomst er dat grote leed is van het niet meer, mogelijk nooit meer, terug kunnen gaan naar het land waarin hij geboren is. Het leed over de uiteengeslagen familie en vriendschapsbanden door de diaspora waarin deze mensen leven én over de hoop die ze ondanks alles houden.

Mijn oproep is deze: is er een krant, blad, website of omroep die de totstandkoming van deze documentaire en het bijbehorende boek wil volgen? Die daadwerkelijk interesse heeft in één van de grootste groepen statenlozen ter wereld en hun situatie en die me wil steunen om dit project tot een succes te maken?

Alles wat ik in dit verband doe wordt met een bijzonder krap budget uitgevoerd maar dusdanig ondersteund dat er een hoogwaardig product tot stand komt. De eerste werkzaamheden zijn inmiddels al begonnen, er is een filmplan beschikbaar voor serieus geïnteresseerden en er is een contactnetwerk opgebouwd. Daarnaast wordt het project ondersteund door een weliswaar kleine maar kundige NGO in Nederland.
Achtergrond informatie is te vinden op de website van het Atma Project, die zeer regelmatig wordt bijgewerkt.
Ook individuen die dit project willen steunen zijn meer dan welkom.

Interesse? Laat het me weten.

Alice Verheij
schrijfster, documentairemaker
The Atma Project
http://theatmaproject.wordpress.com/local-projects/ram
theatmaproject@xs4all.nl

Een nieuwe stille kracht.

Niet iedere keer maar wel met enige regelmaat kijk ik naar Zomergasten van de VPRO. Ik ben geen televisiekijker maar ik maak soms een uitzondering. Zoals vanavond.

Paul Verhoeven was de gast vanavond. Een bijzondere man, regisseur, waar ik altijd bewondering voor heb gehad. Niet dat ik zijn films nu zo geweldig vind hoor. Het is de bevlogenheid voor zijn vak die zonder enige discussie is. Het is een filmer in de meest nadrukkelijke vorm mogelijk. Verhoeven is een kunstenaar die naar mijn gevoel regelmatig ondergaat in zijn passie, in een volgende film. Als kunstenaar blijkt hij op grond van wat ik in de uitzending vanavond meende te zien iemand die zich laat inspireren door de grote thema’s. Leven en dood, oneindigheid en betrekkelijkheid, religie en levensovertuiging en ga zo maar door. Het is, als je er oog voor hebt, te zien in zijn werk.

Vanavond kondigde hij, het moment goed door hem geregisseert, aan de Stille Kracht van Louis Couperus te gaan verfilmen. Gerard Soeteman schrijft het scenario en San Fu Maltha produceert de film. Het zal, Verhoeven kennende, een bijzondere verfilming worden waarin het expliciete van de Couperus’ roman nadrukkelijk wordt gevisualiseerd. Ik ben vooral benieuwd hoe Verhoeven omgaat met het ongrijpbare, mysterieuze, beangstigende in deze horror story avant la lettre. Want de Stille Kracht is een boek met de nodige gruwelijkheid in zich. Met vooral veel ruimte voor het paranormale waar Couperus de lezer mee confronteert zonder die lezer in bescherming te nemen. Als je er voor open staat is dat paranormale waar Couperus het over heeft een realiteit is.

Net zo’n realiteit als de grootsheid van geweld, rampen en ellende en de platheid van seks zoals Verhoeven die in zijn films aan de orde stelt. Ik heb de Stille Kracht een paar keer gelezen en het was een boek dat me zo meesleepte dat ik dat niet in het donker van mijn slaapkamer moest doen. Het is ook een boek waarvan ik vind dat als een regisseur het beetpakt die dat wel prudent moet doen. Die prudentie zit hem niet in de vormgeving of de wijze van verfilmen maar vooral in de honorering van wat Couperus geschreven heeft.

We zullen het zien, de nieuwe film van Verhoeven. Ik ben benieuwd.

Alice © 2010

Over televisieseries, hate crimes, transgenders en Kate Moennig

Eigenlijk heb ik niet zoveel zin om er over te schrijven, maar laten kan ik het ook niet. Misschien omdat ik met het onderwerp bezig ben voor het toneelscript waar ik aan werk. Of omdat het onderwerp nog te nadrukkelijk aan mij vastzit. En dat misschien wel altijd zal blijven. Of omdat ik Kate Moennig sinds the L Word een geweldige goeie en mooie actrice vind? Of omdat ik me kan vereenzelvigen met de persoon waar het in de aflevering van Law & Order Special Victims Unit vanavond om ging?

Cheryl Avery, gespeeld door Kate Moennig, in het nauw gedreven door de broer van de man waar ze verliefd op was en die zich na een leven van vernedering en geweld eindelijk verdedigd. Haar vriend pleegde zelfmoord nadat hij er achter kwam dat Cheryl transseksueel was en zijn broer dood gevonden. De broer kwam om het leven na een gevecht met Cheryl die voor haar eigen geluk moest voorkomen dat ze ‘verraden’ werd aan haar geliefde die van niets wist. Een soort complexe hate crime waar een transgender om te voorkomen dat haar leven kapot gemaakt wordt niet anders kan dan zichzelf verdedigen en uiteindelijk als moordenares de gevangenis is moet. In de mannengevangenis vindt een groepsverkrachting plaats, precies waar ze bang voor was.

Het is natuurlijk een televisieserie, een bedachte aflevering van een door Hollywood gemaakte politie en advocatenserie. Toch is het een verhaal dat qua thema en structuur niet snel terug zou vinden wat er voor de Nederlandse televisie gemaakt wordt. Zo vooruitstrevend om dit soort thema’s aan te pakken in een televisieserie zonder dat het meteen een platgetreden verhaal met een overmannelijke transvrouw in de hoofdrol is de Nederlandse televisie niet.

Kate Moennig, die in The L Word een stoere, coole maar ook behoorlijk relationeel onhandige lesbische meid speelde, heeft in de ze aflevering de rol van de transgender vrouw. Ik herkende haar aan haar blik en haar karakteristieke fysiek. Androgyn mannelijk. Dat me dat opvalt zegt waarschijnlijk meer over mij dan over haar maar daar gaat het niet om. Kate speelt de rol op een mooie en integere manier. Nergens wordt de rol een karikatuur, nergens wordt ze de stereotype trans zoals die in veel Nederlandse media geschetst wordt. Het blijft een Amerikaanse serie uiteindelijk gemaakt door Dick Wolf die met grote regelmaat in zijn realistisch gespeelde Law & Order series maatschappelijke thema’s aanpakt. Natuurlijk verloopt de aflevering zoals de meeste afleveringen van de Law & Order Special Victims Unit serie strak volgens het format. Zowel de verhaalstructuur als scèneopbouw en zelfs de muziek zijn in dat format gevangen. Ken je het dan weet je meteen hoe de afleveringen verlopen en kan je je gemakkelijk concentreren op het spel van de acteurs. In deze aflevering van 2003 zet Moennig een kwetsbare vrouw neer die de bekende angst had om haar geliefde te verliezen zodra die te weten zou komen dat ze als man geboren was. Het is een herkenbare angst die op een nette manier wordt gevisualiseerd.  De rest van het verhaal is vooral een hard verloop waarbij uiteindelijk de vrouw het slachtoffer wordt van de situatie. Niet verrassend, wel goed verfilmd.

Los van de acteerprestatie en de mooie regie is het een verhaal dat me raakt omdat er zoveel elementen in verwerkt zijn die me bekend zijn of op zijn minst herkenbaar zijn. Uit eigen ervaring of die van anderen dicht bij me. Gelukkig niet met het geweld in de vorm die in de serie aan bod komt. Maar dat is omdat ik in Nederland woon en tot nu toe geluk heb gehad denk ik dan maar want vanzelfsprekend is dat niet.

Alice © 2010