Springsteen hertaald (versie 2013).

Floortje gaf me een hint. Ik kende het nummer van The Boss niet maar het raakte me direct. De tekst is scherp, maatschappij kritisch en donker. En dus de moeite waard. De melodie eenvoudig en krachtig. Goed gezongen is dit lied een aanklacht tegen de huidige harteloze maatschappij. Rage Against The Machine deed het dunnetjes over en maakte een keiharde (letterlijk en figuurlijk) aanklacht van.

Poster - Grapes of Wrath The_02

De oorspronkelijke tekst is gebaseerd op een personage uit John Steinbeck’s roman uit 1939 ‘De druiven der gramschap’. John Ford maakte er een jaar later een film over en Springsteen dus nog eens 55 jaar later een song. De personage Tom Joad staat voor de macht van de onderdrukten in de samenleving die door saamhorigheid sterk zijn en overeind blijven. In mijn hertaling probeer ik die geest te onderstrepen. Mijn hoofdpersoon is maatschappelijk geknakt maar niet gebroken. Daarmee een personage die dicht bij mezelf staat. Dat een collega schrijfster me deze song aanreikte zie ik niet als toeval maar als een passend samenloop van zaken. De keten van Steinbeck via Ford, Springsteen, Rage Against the Machine en Floortje leidt dan uiteindelijk nu naar mij. Steinbeck’s roman en Springsteen’s songtekst staan nog steeds als een huis want de wereld is niet echt veranderd. Helaas.

Dat Springsteen dit thema oppakte en er een lied over schreef zegt veel over de persoon Springsteen. Een dergelijk lied op een personage uit een roman schrijf je immers alleen maar als je echt geïnspireerd bent. Die inspiratie vertalen is misschien wel de grootste kwaliteit van misschien wel de beste singer/songwriter ooit. Sinds mijn zestiende is hij al bij me en luister ik geregeld naar zijn muziek waar steevast zijn ballads me weten te raken. Ik zal niet de enige zijn. Op zijn beurt heeft hij mij muziek gegeven die voor mij een inspiratie zijn.

Een sprankje hoop is er natuurlijk wel verstopt in mijn versie, want de hoofdpersoon laat weten ongebroken te zijn. Want in tegenstelling tot Springsteen zet ik liever wel een lichtje aan het einde van de tunnel. Luister hier eerst maar naar Bruce Springsteen’s insdringende versie van ‘The Ghost Of Tom Joad’ en doe dat dan nog eens met mijn hertaling er bij, als je wilt.

[youtube:watch?feature=player_embedded&v=NKKpmbcSe5E]

 

Mijn versie is getiteld ‘De geest van Freddie Spigt’, met een knipoog naar een idool.

Man loopt langs de ijzeren rails
Nergens naar toe, alles teveel
Politie helikopters vliegen heen en terug
Kop soep bij een kampvuur, onder de brug
Slaapzakken liggen koud te worden
Welkom in de nieuwe wereld orde
Families slapen in auto’s, langs de kust
Geen huis, geen werk, geen plek, geen rust

De snelweg leeft vannacht nog laat
Niemand zegt iemand, waarheen het gaat
Ik zit hier bij het zwakke lantaren licht
Zoekend naar de geest van Freddie Spigt

Hij pakt een liedboek uit zijn achterzak
Zijn vuurtje licht op en hij neemt een trek
Wacht op laatste wordt eerst en de eerste wordt laatst
In kartonnen doos, op de verkeerde plaats
Met een enkele reis naar ’t beloofde land
Een knoop in zijn buik en een mes in de hand
Slapend op een kussen van hard metaal
Badend in het koude stads kanaal

De snelweg leeft vannacht nog laat
Niemand zegt iemand, waarheen het gaat
Ik zit hier bij het zwakke lantaren licht
Zoekend naar de geest van Freddie Spigt

En Fred zegt: “ma, telkens als een agent een kerel slaat
Telkens als een hongerig kind nog klaagt
Als een broederstrijd laait, met haat in de lucht
Kijk mama, dan ben ik op de vlucht
Telkens als iemand vecht voor zijn bestaan
En een beetje geld, of een simpele baan
Telkens als iemand in onvrijheid stikt
Kijk dan in hun ogen mam, dat ben ik”

De snelweg leeft vannacht nog laat
Niemand zegt iemand, waarheen het gaat
Ik zit hier bij ’t zwakke lantaren licht
Zoekend naar de geest van Freddie Spigt.

Originele tekst: Bruce Springsteen
Nederlandse tekst: Alice Anna Verheij © 2012 / 2013

Alice Anna

Advertenties

Old poetry brought back to live, in songs.

I love the music of Natalie Merchant. I have done so since the first time I heard ‘Thick of Thieves’ that is in my opinion still one of the most complicated lyrical songs around. It has amazing poetic quality and Natalie sings it with unmatched intensity and honesty. Her music has been progressing slowly in this overhyped, short lived world of ours. It hardly gets any airplay at the main radio stations in this country and is hugely underestimated. National radio seems oblivious of what happens elsewhere and solely focussed on the rather limited musical styles of the Dutch music industry (apart from a couple of white ravens).

natalie merchant

So I just have to search for great music on the international scene and YouTube. Which is how I found Natalie Merchant a couple of years ago. Even so, it did take time for me to comprehend the value and quality of her music. I heard the lyrics, partly understood them but they didn’t quite sink in. Until ‘Thick of Thieves’ from her 1997 album ‘Ophelia’. The first lines of the powerful lyrics caught me by the throat:

Remember how it all began
The apple and the fall of man
The price we paid
So the people say
Down a path of shame it lead us
Dared to bite the hand that fed us
The fairy tale
The moral end
The wheel of fortune
Never turns again

I know the lines by heart and whenever someone rings me at least the first four lines sound as a constant reminder of the demise of this world and the deceit of mankind. Even for these few ringtone seconds it alerts me. A while ago I got some tracks from her 2010 album ‘Leave your sleep’. Every song I heard captivated me. I did not understand the title of the album and took no time in researching it. Until last night.

I couldn’t sleep. Probably because of the difficulties of life that are continuously challenging me because I really am struggling to survive. Possibly because of a love inside me that is bound by the impossibility of sharing and may or not may flourish one day. Maybe because I’ve been isolating myself too much to work on this novel that is both a miracle to write as a Hercules task and which is tearing me apart every now and then. It really is not an easy (or safe) thing to turn myself inside out and dive into the dark corners of my life, finding words and sentences to transform what’s found there into the scenes in the life of one of my main characters. Writing does hurt. But the hurt can be soothed by this:

leaveyoursleep

My insomnia forced me to write poetry, with Natalie singing in the background. The lights low, the mood heavy. All of a sudden I just had to cry. For no obvious reason but it was unstoppable. ‘If no one ever marries me’ broke me in the early hours before dawn. I searched for the lyrics to read as they are both poetic and sad but strong. The latter I am not. I searched and found and found something else too. At the TED Talks Natalie explained during a concert about the “Leave your sleep’ album (TED Talks in the US really is something else than it’s rather meager Dutch version). She tells about how she made this album and about the poets it is dedicated to.

And I finally understood.

I understood why I love her music so much these days and how that intensified in the past month. Why I listen to it every single day while writing and why I cried listening to ‘If no one ever marries me’. Because it’s the old childrens poetry that awakens me. A poetry that is out of line with this rough and ruthless world, forgotten poetry of sometimes forgotten emotions by forgotten poets. Nineteenth and early twentieth century poetry and as such written in an era I am writing about and researching on every day now. As if I am looking at my lost childhood and youth. The tragedy of the daughter of the great painter Alma-Tadema who after his wife’s death emigrated to England with his children and became famous and wealthy. A daughter who at an early age unwantingly predicted her own life. She never married and died surrounded only by books and her friends. Alone. And yes, that is both my greatest fear in life as a strange desire.

I love this poetry which is way more adult than the label ‘children’s poetry’ suggests. I love it because though written in another time and place, it connects with me and sometimes describes me and my life and desires. It brings me back to a time where people were in less a hurry and gave more attention to what they were doing. Something quite impossible today for most people. Again, with the exception of a few white ravens. It explains to me why it is a good thing that I have to struggle for life and can only write a few lines or pages a day for ‘Lachrymae’. As I am slowly getting to the point where time is of no value to my work and true dedication to my writing is the essence of me.

leaveyoursleep 2Natalie Merchant’s picture book including the cd. I wish I had it!

Maybe this is all nonsense for who reads this and maybe people cannot understand what I mean with what I write here. I suppose in such cases I’ve then proven to be incapable of formulating my feelings and thoughts. But the fact that I had to cry this early morning really comes down to finally understanding why I do all this, why I share my thoughts and writings here and in my books. Why I write this new book. Why I allow people to see through me via my work. Music does make that clear, so please listen to this amazing singer who is not only immensely talented but also a woman of unmatched beauty and a true inspiration for me. And yes, the lines of Laurence Alma-Tadema’s poem do define me somehow for I am still only a child.

Laurence Alma-Tadema (1865 – 1940)

If no one ever marries me,—
And I don’t see why they should,
For nurse says I’m not pretty,
And I’m seldom very good—

If no one ever marries me
I shan’t mind very much;
I shall buy a squirrel in a cage,
And a little rabbit-hutch:

I shall have a cottage near a wood,
And a pony all my own,
And a little lamb quite clean and tame,
That I can take to town:

And when I’m getting really old,—
At twenty-eight or nine—
I shall buy a little orphan-girl
And bring her up as mine.

© 2012 Alice Anna Verheij

De wereld op zijn kop.

Ik kon het niet laten om deze te hertalen nu blijkt dat de wereld niet vergaan is maar op zijn kop blijkt te staan.

worldupsidedown

De wereld op zijn kop

Als de vlinder vree met de bij
En de uil met het wrattenzwijn
Wanneer de kerk stond in de wei
En drie keer een negen zou zijn

Dan stond de wereld op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
Wat een dolle dwaze wereld zou het zijn
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop

Als het paard zat op zijn ruiter
Als de boterbloem at de koe
Als de kat van schrikt luistert
Naar de muis die zegt boe

Dan stond de wereld op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
Wat een dolle dwaze wereld zou het zijn
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop

Als de rijkaard verkocht zijn jas
Aan de zwerver zowat voor nop
Als de heer een dame was
Stond de wereld op haar kop

Dan stond de wereld op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
Wat een dolle dwaze wereld zou het zijn
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop

Maar als één of al deze zaken
Ooit echt gebeuren zou
Zal ik daar niet van slag van raken
Ik ben ’n binnenste-buiten vrouw

De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop
De wereld stond op zijn kop, ja
De wereld stond op zijn kop

Stel je voor
De uil en het wrattenzwijn
Kerken die staan in de wei

Dat de vlinder vree met de bij
De uil met het wrattenzwijn
Wanneer de kerk stond in de wei
Drie keer een negen zou zijn

Stel je voor
Drie keer een was negen 

De vlinder vree met de bij
De uil met het wrattenzwijn
Wanneer de kerk stond in de wei
Drie keer een negen zou zijn

Als het paard zat op zijn ruiter
Dan stond de wereld op zijn kop
Op zijn kop
Ik zeg, echt op zijn kop

Originele tekst: ‘ Topsyturvy World’ door Natalie Merchant
Nederlandse tekst: © 2012 Alice Anna Verheij

Mijn huid.

Het is alweer te lang geleden dat ik me boog over de hertaling van een lied. Vandaag is er zoveel gebeurt, goed en mogelijk (maar hopelijk niet) slecht, dat er maar een antwoord op deze dwaze dag mogelijk is. De hertaling van ‘My Skin’ van Natalie Merchant.

Een lied dat gevaarlijk is en kwetsbaar. Een lied dat al lang bij mij is in het duister van de nacht op de momenten dat ik zwak ben. Wanneer tranen vloeien en onzekerheid me neersabelt. Wanneer eenzaamheid zich doet voelen en mijn huis rilt om me te vertellen dat hoe dan ook ik door moet gaan. Moet blijven proberen. In de hoop dat door me steeds zuiverder op te stellen, me steeds zuiverder te maken (en geloof me dat is vreselijk moeilijk want ik heb zoveel fouten) er uiteindelijk een wind me in de rug zal blazen in plaats van tegen me en me zal laten vliegen zoals ik eigenlijk moet. Op de vleugels van een liefde die oprecht is.

Dus hier is mijn huid. Hij wordt hoe dan ook duur verkocht. Zij spreekt mijn diepste verlangen uit. Ze rilt onder een aanraking en als geen ander vertelt ze me dat ik leef. Hoezeer dat soms ontkend wordt door de werkelijkheid van de dag. In de nacht wacht ze op een tedere hand, een zacht gefluisterde belofte. Maar overdag laat ze de leugen en de afwijzing voelen.

Zie hier, dit is mijn lichaam
Kijk naar mijn hand
Er is zoveel hier, dat ik niet goed begrijp
Jouw valse beloften
Als fluisterend gebed
Ze zijn niet nodig

Je ging zo slecht met mij om
Het duurde zo lang
Ach ik werd schijnbaar onaanraakbaar
En, geluk houdt van stilte
Het groeit in ’t donker
Fijn gesponnen draden
Die wurgen mijn hart
Ze zeggen beloften, dempen de slag
Maar ik wil ze niet, nee
Ik wil ze niet

Je ging zo slecht met me om
En het duurde zo lang
Ik werd schijnbaar onaanraakbaar
Ik ben de stervende bloem die
in de vroegte aan ’t bevriezen is
Liefde wordt pijn en ongenaakbaar

Oh, geef me het duister
Het zachte
De fluister
De zwakte
Oh, ik wil dit
Ik wil een slaaplied en
Een nachtkus en
De ware liefde van mijn leven
Oh, ik wil dit

Ik ben de stervende bloem die
in de vroegte aan ’t bevriezen is
Liefde wordt pijn en ongenaakbaar
Weet je nog wel, hoe je vroeger mij betastte en
Je trillende handen, je kussen die verrasten
Je valse beloften als fluisterend gebed
Ze zijn niet nodig

Oh, geef me het duister
Het zachte
De fluister
De zwakte
Oh, ik wil dit
Ik wil een slaaplied en
Een nachtkus en
De ware liefde van mijn leven
Oh, ik wil dit

Is het donker genoeg
Zie je me nog
Wil je me nog
Bereik je me nog
Oh, ik vertrek nu
Ach, hou je mond alsjeblieft
En hou je adem in
En kus me nu
En blijf er dood in
Oh, ik meen het
Oh, ik meen het

Originele tekst: © Natalie Merchant
Nederlandse hertaling: © 2012 Alice Anna Verheij

De weg naar de hel.

Vanmorgen kwam op Facebook een oude kraker van Chris Rea langs. Ik hou van zijn muziek die staat als een huizenblok van zwaar beton. Onverzettelijke beat en strakke teksten. Deze had dan ook nog eens een tekst die – thanks Floortje – nog een diepere laag in zich heeft die misschien niet eens zo bedoeld was. Maar wel zo uit te leggen.

The Road to Hell knalde niet veel later uit de speakers en ik kon mezelf niet tegenhouden een vertaling van dit donkere lied te maken. Chris Rea heeft veel donkere maar ook romantische songs. Zijn bijna Victoriaanse blik op het leven is misschien deels gevoed door de ziekte die hij moest overwinnen maar ik zie hem vooral als een onverbeterlijke romanticus. Daarom vind ik zijn muziek zo mooi want daarin herken ik hem. Het is bijna onmogelijk om niet mee te zingen met de prachtige teksten.

Dus hier is dan, de volledige, The Road to Hell met de geweldige intro die de toon zet voor het onverwachte rockende tweede deel. Zo hoort een song in elkaar gezet te worden wat mij betreft.

En dit is mijn vertaling:

Stond stil op de snelweg
Ik zag er een vrouw
Langs de kant van de weg
Een gezicht als dat van mij
Reflecties, in mijn voorruit
En ze liep, naar mijn auto toe
En boog, heel erg traag
Een angstig gevoel, verlamde me, in mijn schaduw
Ze zei ‘kind, wat brengt jou nou toch hier
Mijn angst voor jou draaide me, in mijn graf’
Ik zei ‘mama ik kom naar het dal van de rijken
verkoop mijzelf’
Ze zei ‘kind, dit is de weg, naar de hel’

Op je reizen, door de wildernis
Van de woestijn tot aan de bron
Ben je terecht, gekomen op de snelweg, naar de hel

Tsja ik sta hier bij de rivier
Maar het water, dat stroom niet
Het kookt van al het gif, dat je bedenkt
En ik sta onder de lantaren
En dat licht, ken ik al te goed
Doodsbang weggedoken, diep in de schaduw
En de perverse angst voor geweld
Veegt de lach van elk gezicht
Gezond verstand rinkelt, elke bel
Dit is geen technisch mankement
Oh nee, dit is de weg, naar de hel

Alle wegen verstopt met krediet
En er is niks dat je kunt doen
allemaal vodjes papier en helemaal niet van jou
Oh pas op wereld, kijk nu goed uit
Waar het op neerkomt
Leer deze lessen snel en leer ze wel
Dit is geen opgaande mobiele snelweg
Oh nee, dit is de weg
Hey, dit is de weg
Dit is de weg, naar de hel

Tekst: Chris Rea
Vertaling: Alice Anna Verheij © 2012

Best film since a long time: ‘Historias que so existem quando lembradas’.

I am as much a film enthousiast and watcher as I am a film maker. Same goes for photography and same goes for novelwriting and poetry. I truly love the art that I make and that I enjoy seeing and experiencing. And of course I have some criteria for what I find beautiful and of high quality. And very rarely I find something that is of such amazing outstanding quality that it makes me humble as an artist.

Even rarer is to watch something, like a movie for instance, that in all aspects is so vlose to my own work and to what I desire to make. Tonight I had such an experience and I feel that – together with what has been going on in the past few weeks – will influence my further work profoundly.

Tonight I got to watch the movie ‘Historias que so existem quando lembradas’ of the Brazilian director Julia Mura who also wrote the script. The film showed me what I wish to be able to make someday in my life. Script, photography, music, coloring, camera handling, editing and directing is absolute perfection. I do not recall to have seen a movie of this quality since ‘Una giornata particolare‘ which is my all time favorite movie.

The story is simple. In a fairy tale village somewhere in Brasil people get old but do not die. They just live their daily lives. One day a young girl comes to the village. She makes pinhole photographs and her being in the village all of a sudden leads to adjustments in the behaviour of the villagers who slowly but gradually accept her presence. She stays with an old lady who bakes the bread for the villagers. An old lady who just wants to die to be reunited with her husband who passed away a long time ago. But the old lady bakes the bread and cannot be missed, so she doesn’t die. The young girl connects with the old lady to in the end set her free and become part of the village herself.

The story is a metaphorical story, a fairy tale about love, about mourning the dead, about growing old and about learning to die, to accept the inevitable at the time that’s most suited. It is a story about the mortality of man.

The director made the best use of the locations and the colors that were at hand to create an atmosphere of tranquility and tenderness. The film is in all its aspects a statement of love. The way it was shot and edited made it into a film that is really moving. The music in the film underlines the story in an amazing way and the photography is very surprising, beautifully stylistic and of extreme quality. I have never ever seen anything like this.

If you have the opportunity to go see this movie, please do so. If you love cinema you just have to.

© 2012 Alice Anna Verheij

Robin Gibb

Photo © Robin Gibb & band

Today I read on the news of the death of Robin Gibb.

I grew up with the music of the Bee Gees, like I did with the music of Fleetwood Mac, Pink Floyd, Genesis, dire Straits and many, many others. Even Abba is part of my life’s soundtrack.

And so is Robin Gibb. There is no way to describe how I feel about his death after a fight he couldn’t win. I cherish the memory of this one song that says it all. Because of it’s intensity, because of the lyrics and because of that voice of Robin Gibb with that little crack in it that made it unforgettable.

This specific song reminds me of one of the darkest times in my life and of how this song made me clear what the world really was like. It comforted me then somehow and it still does.

Dear Robin, I loved you for your music.

Alice © 2012

This song should be listened to and the lyrics should be read to fully understand it’s value. Out of respect for Robin Gibb and his brothers Barry and Maurice (who passed away in 2003) I will translate this song later this week into a Dutch version. With love and good memories.

Songwriters: GIBB, MAURICE ERNEST / GIBB, ROBIN HUGH / GIBB, BARRY ALAN

I started a joke, which started the whole world crying,
but I didn’t see that the joke was on me, oh no.

I started to cry, which started the whole world laughing,
oh, if I’d only seen that the joke was on me.

I looked at the skies, running my hands over my eyes,
and I fell out of bed, hurting my head from things that I’d said.

Til I finally died, which started the whole world living,
oh, if I’d only seen that the joke was on me.

I looked at the skies, running my hands over my eyes,
and I fell out of bed, hurting my head from things that I’d said.

‘Til I finally died, which started the whole world living,
oh, if I’d only seen that the joke was one me.