Six women.

Video courtesy of Bhutan News Service, filmed at Beldangi 2 on April 29, 2012

Six Women

Six women who do not exist
Waiting till death hard fist
Self chosen fate

Because their life is no life
No joy, not even for a while
Too often betrayed

Eyes directed the other way
Don’t see their loss, hear their say
They are not there

No one stands in front and stays
Or takes away their pains
In defence

When police throws them in a car
Resistance broken, no help so far
In their despair

Treated as if without rights
Because politics always decides
To force them to live

Alice © 2012

I feel powerless in support of these women I’ve met and respect deeply for their perseverence.
It’s always the women that pay the price in international conflicts and international disregard. 

More information on how these women are treated, lied at and cheated can be found elsewhere on this website and on

Call for Action: the importance of free Bhutanese journalism in Nepal.

A couple of days ago I wrote an article on this website to advocate the role of journalism for the Bhutanese community in exile. I did that after a fire incident hit the Beldangi 2 refugee camp near Damak in the Jhapa district of Nepal. The whole situation concerning information flow of the events proved the importance of adequate and independent journalism in the region.

Yesterday I received further information on the challenging situation the free journalists focussing on the Bhutanese refugees / exiles are. For many years now they have been covering the situation and major events for this large group of people with almost no financial means. On their own pockets and with little support from abroad. And because these journalists are refugees themselves they have to be careful as they are not issued formal journalists status in Nepal. Refugees are not allowed to do paid work outside the refugee camps.

Journalists and community workers from Bhutan Media Society bringing relief to fire victims in Sanischare camp,
Morang District, Nepal, summer 2011. (Photo © 2011 Alice Verheij)

Their challenges are not only financial. Due to the nature of long term refuge in camps (more than 20 years now) it is only logical that tensions rise frequently inside the refugee community inside the camps and the Nepalese communities around these camps and in nearby villages. Working as a journalist coming from the refugee community means that one has to toe the line quite often. Some of these men (unfortunately only men are doing this work) are threatened or even abused. The work can easily become from relaxed to difficult to dangerous. Only their perseverance and conviction that free journalism is the essence of a free peoples has been and still is keeping them active.

Bhutan is not a free country and threats are often coming from Bhutan to the more active refugees in the community who inevitable critisize the government of their country that has exiled them. Nepal is not a completely democratic and liberal country although much progress has been made in the past six years after the revolution that abolished the monarchy. In present day Nepal there still is an instable government and freedom of press is not something that can be taken for granted. The number of attacked journalists is unfortunately impressive. This poses an extra danger to the work of the Bhutanese journalists in exile.

Lastly there is the massive UN guided resettlement going on. This means that some of the group of active young journalists are leaving the area to be resettled in the US, Canada, Australia, New Zealand, Norway, Denmakr, the UK or the Netherlands. So continuous refreshment of resources is essential to keep proper journalistic work alive and news regarding the situation in the refugee camps flowing. It is therefore that a lot of things are needed. Equipment, training and good connections with the journalistic community in Nepal and abroad.

Much of what is needed is still there but to be honest journalism is endangered strongly. These journalists need support. Urgently. Their running cost mounts to some 535 dollars per month to keep the websites online and the journalists at work. That amount of money is needed for transport and media access and normal running costs. Thankfully there is a free news agency setup some years ago. The Bhutan News Service. They as a group are connected with a community aid group the Bhutan Media Society and they keep the websites and alive and kicking.

And now they are about to go down. The funds are exhausted, there are no reserves available and support is low. The exiled community globally is not economically alive to the level that it can be expected that they on their own will be able to cater for the cost.

I myself have been working with these journalists extensively in the past one and a half year. I know their qualities and their sacrifices. I know what they can do and I know that if they can no longer work that the effect will destroy one of the last remains of freedom for the Bhutanese living in the camps in Nepal.


If you want to help them, please contact me through email at I would like to work with anyone who understands the importance of free journalism in refugees communities and am able to channel support to the right people and organizations. Any media organization, Journalistic educational facility or individual journalist is kindly requisted to contact me and step in to build a proper financial backing for these young and strong journalists and to facilitate training facilities for the upcoming generation of free Bhutanese journalists.

Alice Verheij © 2012
director Headwind (
friend of Bhutan Media Society

About the need for free journalism for the Bhutanese in exile.

A couple of days ago a fire ravished a part of the Beldangi 2 Bhutanese refugee camp in the southeast of Nepal near the little town of Damak. I know that camp well as I have spend there a lot of time filming my upcoming documentary ‘Headwind’. There were no fatalities or severe injuries and that of course is both a good thing and a miracle. Knowing the situation in the camp and knowing where in the camp that fire was I can safely state that swift action of the inhabitants of Beldangi 2 who demolished some 35 huts to prevent the fire spreading has saved them from a disaster like the one that took place on March 22 2011 in the Goldhap camp which was almost completely incinerated. This time ‘only’ some 250 people have lost their huts, their homes.

During the hours of the fire incident and in the wee hours of yesterdays morning I reported on the incident on my website mirroring and analyzing the information given to me through different channels I have with people in Nepal and outside of Nepal and who had direct access to witnesses at the scene. That has made it possible to be clear on the status of the incident and be clear on the fact that no casualties were to be counted, a thing that is of great importance to all Bhutanese who have family and friends living in that camp. I tried to be as objective as possible and continued checking facts and figures by referencing the information coming at me. Hopefully I did that well enough to serve the community. Looking at the statistics of my website it is obvious that the news regarding the fire was well read by many people in a very short span of time. I am pretty sure that a lot of Bhutanese have read the information I gave.

One thing that has become very clear is the fact that it is totally impossible to have any news concerning incidents like this spread to the global community (and international media if needed) without the presence of journalists in the area. Most of the people I connect with are young journalists who are taking their voluntary task as a non profit journalist very serious and they have once again proven to be the backbone of news and information gathering and publishing for the Bhutanese community.

But their work is under grave threats. Let me explain.

First of all none of them are regarded as professional journalists because they are refugees themselves and therefore not allowed to work as a journalist. This means they have no press cards and no legal protection like other journalists do have.

Secondly, a lot of them are themselves being resettled and the more experienced in that group of very motivated young people are quite indispensable for free journalism in and around the refugee camps.

Thirdly, they are lacking professional equipment and good connections for swift response even though some equipment was brought to them recently.

And besides all that they have only limited support for their work.

Still, there are some media initiatives that have proven to be of great value and some of them have been working in this area for years. Websites like Bhutan News Service , Media Network Bhutan and the newly instated e-paper The Refugee Herald are well managed regarding the circumstances they have to work under. These guys need support, continuously. Support from international media and support from the global Bhutanese community. Their work is of increasing importance now that the resettlement of the refugees is going fast. Within a couple of years most of the refugees will have been resettled, but not all of them will leave. Many (some think maybe up to 15,000) will stay in the camps after resettlement closes in 2015 as the UNHCR has hinted. Who will tell their stories if local journalism has gone? Who will keep relatives and friends informed of their situation from a journalistic angle.

This observation should lead to a call for action. A call fo action to the international journalistic community for support and a call for action to the global Bhutanese community to not let these guys down and support them in supporting the Bhutanese living in the camps and living in diaspora.
For me this means that I will continue reporting and traveling to the region in the coming years and do whatever is in my ability to help out.

Alice © 2012

Aftermath of Bhutanese refugee camp Beldangi 2 fire.

According to Bhutan News Service the Government of Nepal provided a cash aid of Rs 1000 (less than €10) each for 54 huts razed by fire on Friday morning. However, no donations have been made available to households whose huts were destroyed while preventing the mishap. Around three dozen of huts fall in this category, according to Camp Secretary of Beldangi camp. The current price for a hut is around Rs 2400 at least.
This means that some 30 families will not be rehoused if they are not financially supported and all other victims will not be able to rebuild their huts completely without financial support.
It is only natural that UNHCR is pressed to add funds from the refugee budget for this needed support. Unless anyone else brings in these needed funds!

The fire is under control and extinguished. The number of destroyed huts is according to one source 85 huts with 250 displaced refugees who are now housed in the English language school for the time being. More info will become available after some time. The location of the start of the fire is known and the cause is being researched.

Tragically the fire started in the hut of the former camp secretary of Goldhap camp, his family now been struck by massive fire for the third time in 4 years.

Luckily enough there seem to be no casualties and international aid organizations have arrived at the scene to scale up relief work. There were problems with late arrival of fire squads. No human casualties have been reported according to the Bhutan News Service sources. More information is available on

video courtesy of Kumar Mishra / Bhutan News Service 

This information came to me while events were still happening:

The fire inferno in bel 2, nearly more then 300 huts burnt.
 Police say investigation is under proces.
 3 water tankers still r trying to control fire bt not progres.
 Fire begain at 1.09 am acording 2 eye witnesses n stil going on....

Beldangi 2 is struck by fire again. Every year there are fires in this time of year. Last year in March an enormous fire destroyed the Goldhap camp that was dismantled last summer with it’s inhabitants moving to the Beldangi camps. And now that camp caught fire in the night. The fire started in sector B/2 after 1 am local time this Friday. Because this was a nightly fire it was very difficult to get under control but by preventively dismantling around 35 huts the camps inhabitants have been able to prevent further spread of the fire.

Affected area is on the left of the central crossing in the camp. (Map by Google Maps)

photo courtesy of Kumar Mishra / Bhutan News Service 

Beldangi 2 is currently the most densely populated Bhutanese refugee camp in Nepal with refugees recently arriving from the Timay camp. Fires are one of the main hazards of camp life and are the immediate result of a combination of factors. Huts are constructed of materials that catch fire easily, in the period February to May there is little rain, rising temperature and sometimes strong winds making small fires spread quickly, the huts are build very close together increasing the risk of fires jumping to other huts and to top it all there is no fire squad stationed at the camps. Fire squads will have to come from Damak (4 km’s) and places like Itihari and Kakarbitta making swift response impossible. The effect of the latter being important time loss when fires do break out and therefore increasing the risk of massive camp fires. The Beldangi camp has this time been very lucky that the didn’t spread and destroy a much larger portion of the camp as happened last year at the Goldhap camp. Especially now that the Beldangi camp has recently been repopulated with refugees from the now dismantled Goldhap and Timay camps. Fires are next to increasing social problems the main worry of everyone who knows the scene.

This report was made possible thanks to swift communication with sources from Bhutan News Service and others in the area.

Alice Verheij © 2012

Headwind production team brought donations to Beldangi hunger strikers.

Dear readers and visitors,

Attached here is a newsitem as published on the Bhutan News Service, the information regarding the handover of donation funds for food and first needs support from the Dutch Nepal Foundation (Vereniging Nederland Nepal) by the Empowerment Foundation’s Headwind Nepal Production Team in co-operation with BRAIN (Bhutanese Refugees Association of Intellectual Novas) on Janury 3, 2012 in the Beldangi 2 refugee camp in Nepal to the ex hunger strikers.

Please read and support the Bhutanese refugees, the making of the Headwind documentary and the Empowerment Foundation for making this charity work possible.

Alice © 2012
director of Headwind
communications Empowerment Foundation 

2011, a review.

It’s two weeks after the demise of 2011. A good moment for a quick review of my life in that year.

First of all, I’m getting used to realizing that part of my life actually is not following the western calendar but the Nepali calendar which means that this review is some three months too early. Anyway 3.5/12(2067)+8.5/12(2068)=2011 in a somewhat nonmathematical way the reality of last year but for the sake of readability and because I just happened to live in Europe until last year let’s review the past twelve months as the 2011. Thing is, 2011 has become a very surprising year in almost all aspects of life. So much has happened and although some things were really bad most of the year has brought me happiness. Reviewing is not an easy thing in my life as it might very well become a rollercoaster reading experience so I will try to stay chronologically correct.

End of 2010 I had started working on the Headwind project (then Atma project) to bring myself to Nepal and become useful for society in a place that is not as selfish and egocentric as the west. At the same time I had to experience a conflict in the lesbian scene in the Netherlands that pretty much made me sick to my stomach and desiring even more to let it all go and go elsewhere. Little did I know of what would happen.

In january the Atma Project turned into a project for filming a documentary and the decision was made to make a research trip to Nepal and hopefully to ‘a refugee camp’ to find out if making a film would be feasible. We left in February with three team members and it became an amazing trip. We did see a camp, we talked to UNHCR and affiliate organizations and we decided to go on with the filming. That is to say we decided I would continue filming. One team member couldn’t cope working in Nepal. In March we returned to Holland.
Back in Holland that lesbian thing had become worse and so did my disgust with it. It’s not nice to see how a friends business is destroyed by cybercrime and idiots spreading false information on the internet and in the scene. It’s even worse to find out that most lesbians and even some lgbt organizations swiftly hopped on the crucifixion bandwagon pushing for the destruction of an honest business and not caring one bit for the person who runs it. It became the downfall of many lesbian ‘icons’ for as far as I am concerned. So I wrote about that shit.

Then on March 22 the Goldhap camp in Nepal burned down and I just had to leave for Nepal to go to the site as soon as possible. Which meant that I left for Kathmandu in April and stayed there until August. That whole summer including the monsoon I worked and filmed there. I wrote my novel in June (to be published within a couple of months) and I came back with almost all the footage I had set out to get. I visited three major camps including the unfortunate Goldhap camp and the huge Beldangi refugee camp. I gained friendships with amazing people and in the end I lost my heart in Nepal. In August I returned, in love with the country, the people and a woman that I’d met. I had not intended to fall in love, but I did. Still I didn’t know if the feeling was mutual in spite of the special friendship we already had developed. From September disaster (relative disaster that is) struck. The investments for the film had been high and financial support extremely low basically draining my last financial means to the extend that I had to leave my house. Eviction, a traumatic experience.

But I found out that friends do exist and to my great surprise within weeks I found a much cheaper and much nicer place to live. Within a group of people in a beatiful city house and for the first time in ten years I really felt at home. Home is not about the roof above the head but about the people one lives with. A great lesson to learn. And although the financial troubles were big, and still are unsolvable, I felt much happier. The filmwork was in good progress although the Dutch shooting took much longer than anticipated. And then after a couple of month filled with homesickness for the beautiful Nepal countryside and missing my dear friends there all of a sudden that phonecall was there. My co-producer / co-director suggesting me to travel to Nepal and India to escape the grey Dutch winter.

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

I knew it was my chance to do extra fieldwork of the things I had missed and, more important, to find out wether my love was something that could be mutual. To find out if she loved me too. So we went on December 10. Back to Kathmandu, back to Jhapa, Damak, the camps, the little farm, to my love. The trip to Nepal and India was amazing. A true adventure shared with the best travel and working companion imaginable and resulting in more than 10.000 photo’s, 8 hours of great video and in the end with a new love in my life. December has been the best month in the year for me which is in itself miraculous as I tend to hate that month.

So it worked out pretty well. And here I am now, fresh in the new year, counting the days before I can travel back to Nepal and start a new life, living together with my love in Kathmandu for at least half of the year and maybe longer when we’re smart. Only months before the release of Headwind, the documentary and the publication of not one but three books. Only months before I will be able to hold her again with the solid intention to start sharing life again.

In the meanwhile that gruesome Dutch lesbian community affair had escalated into the courtroom and end of the coming week a verdict will be read by a judge against one of the people who’ve been rightfully accused of setting up a slanker campaign to kill some other woman’s business. I’m curious wether justice will be done.

As for me, this year will be different from other years, this year I will divide my life between time in my country of birth and time in my country of love. This year will be the year that I am finally done with the biggest perils in my life and restart into another stage of my life with better, more important and more creative work and for the most of it together with that one woman I love so much.

2011 has been a miracle, 2012 is going to be magic!

Alice © 2012

‘The Storm’ (2) or ‘Back Home?’

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

Namaste my dear readers and friends. I wish you all a great New Year.

I Know, I know, I’m a bit late in doing that but as you know I’ve been away for a month to a region where modern technology is something that is not available constantly. And (I only dare to whisper that) I actually haven’t written much in that month. except for some love letters and the occasional FaceBook status update. But I’m back home. That is to say, my Dutch home for I have during my travel found a new home to live. A Nepalese heart where I feel loved and safe. I won’t reveal nor bother you with the details so let’s just say I’m hooked up with a wonderful nice woman who I love dearly. So I now have another ‘home away from home’ in the south of Nepal, the eastern Terai region to be exact.

The storm I wrote about last month has eased. The questions I had while leaving the Netherlands have been answered and many decision has been taken. The most important one being that I desire to lead a splint life. Half of it (or more) in Nepal, half (or less) of in in the Netherlands. The rest is just the execution of that desire. On the flight back the most vivid sign that such it a good decision is that we faced heave storms over de middle east making the flight slow and the flight time long. We faced ‘headwind’ while returning from the last shooting trip for my film ‘Headwind’. Actually, OUR film ‘Headwind’ as the positions in the production team have changed. Making ‘Headwind’ is no longer my personal task and responsibility, it has become a group thing now with a co0directing producer and a co-pruducing director.

Our trip to Sikkim to shoot mountain footage and travel through the earthquake struck area of the south central Himalayan state of Sikkim has been successful. We’ve also seen the teagardens of Darjeeling and the mists over Pokhara. We visited the now familiar places in Kathmandu, Patan, Pashupatinath and Boudha and travelled by bus, mini taxi, tourist taxi, airplanes, four wheel drives, local busses and riksha’s. We revisited the refugee camps near Damak, the now abaondoned and somewhat spooky Goldhap camp and we talked to and interviewed many. We visited the ex hunger strikers in Beldangi who have risked their lives for the unregistered people in the camps. We stayed at the farm of my love just outside Damak village in between the now still empty rice fields in between fields of amber colored mustard.

And we never had any disagreement or quarrel. Everything happened just like it should. We delivered financial aid to vulnerable non registered, brought media equipment to motivated and eager journalists in the exiled community and brought the photo’s from our exhibition (the one in the Netherlands) back to where they originated. And it all went well.

So here I am in my European home. Feeling happy with what we did living in anticipation of the next few months in which the film will finally become reality. Feeling sad about the love that I had to leave behind (but will see again soon). Making plans for the next journey, the publication of a number of books within three months and feeling dislocated as my heart is still out there.

In the coming months the following results will finally come from the project I started almost one and a half year ago:

  1. the English language novel ‘Headwind, Laxmi’s Story’
  2. a photobook about elderly people in the Himalaya‘s
  3. a photobook about the Bhutanese exiles living in diaspora
  4. the documentary ‘Headwind’
  5. a photo exhibition about resettling in the Dutch community
  6. a cd with music from the film
    and many, other things…

It’s going to be a busy time. After that time I will travel back to Nepal and God willing stay there for five months to live with my love and to promote and sell the results of our work. To show the film to the people who have become my inspiration and are part of it.

For now I’ll just focus on the work. Writing here will be less intense as it has been last month simply because of all the things I have to do for the project that not only produces these wonderful things and art but that has also changed my life and the life of some others working on it.

For the record: we’ve produced almost twelve thousand photos this journey, seven hours of footage and millions bits of memories. So much happens when filming and so memory memories build upon each other. In the end it feels like an epic journey and maybe that’s what it was.

So, namaste my dear western friends, I’m back. For a while. And for my eastern friends I can only say ‘pheri bethaula’.

Alice © 2012

Donation drive for Beldangi hunger strikers.

Aimed at supporting 12 women including breast-feeding mothers, who fasted-to-death for 12 days, and nine children associated with them, the Bhutan Media Society has launched an online donation drive, involving the resettled communities of various eight countries and their well-wishers, Monday.

At least 12 women, who were forcefully evicted from Bhutan fasted-to-death for 12 days demanding “refugee status” and facilities from the Nepal government and aid agencies. The Government of Nepal finally acknowledged their demands and committed to fulfill them within the next five months. Women, who have lost their health and even developed various side effects due to long fasting, were admitted in the AMDA Hospital in Damak for treatment. However, they were released in a couple of days.

The Bhutan Media Society has been following their situations from the very start of the protest. Now, these women need diatary supports to regain their lost health. Some of them are breast-feeding mothers, and there are nine children below the age of 10 associated with these women. In our observation, these women are unable to work to earn their daily bread for at least a week or two.

This is what one of the women told us:

We would be greatful if the resettled community could help us. I have a child but no ration. My husband remained busy in escorting patients during the hunger strike. My baby was helpess during that period, without any fixed timing for food. We still don’t have food to eat.

My chest and throat ache. I have a problem in my kidneys. I am very week.

Most of us are mothers with small children. We are not in a position to earn the daily bread for our children. We feel that the support from resettled community would help us to feed our children until we become able to do so again.

For supporting the women to recover their lost health and their children with food, the Bhutan Media Society has launched a donation drive. The donations that we receive from our esteemed donors will be mobilised to assist the women with dietary supports, and ensure foods for their children at least for a week.

Based on the their request, the Society has decided to garner some supports from the resettled Bhutanese community, their organizations and well-wishers of exiled Bhutanese, added Mishra.

The Society and its associates have appealed every Bhutanese to support the initiative on humanitarian grounds. According to Mishra, the official website of Bhutan News Service will publish details of all donations made on regular basis, like in various donations drives conducted by the Society.

The donation drive lasts until mid-night of December 5, 2011, Nepal Standard Time.
Please distribute this video at will in support of our campaign.
We are committed towards transparancy of all transactions made through our initiatives.

Kathmandu, Nepal

For details :

For donations click here to go to the donation drive.

Twee vrouwen in Nepal.

In de straat beneden mij rijdt de ene na de andere riksja door het chaotische verkeer dat verder vooral bestaat uit motorfietsen, bussen, vrachtauto’s en minibusjes. Het leven daar beneden passeert me, ik ben er soms een onderdeel van en soms niet.

Toen ik in mijn eigen gedachten nog jong was liet ik het leven passeren zonder te begrijpen je pas leeft als je tot je kern komt. Met weinig jaren achter mijn naam was het niet vreemd om in de sleur mee te gaan. Opgroeien, schoolgaan, werken, trouwen, vader zijn. Een huisje, een boompje in de tuin en een beestje op schoot. Het echte leven beet me dan wel regelmatig maar nooit zo hard dat ik begreep dat ik van mezelf wegliep, al die jaren. Dat ik moest veranderen om mezelf te kunnen zijn. Nog geen tien jaar terug barstte het. Juist op een moment dat alles zo netjes op orde scheen met drie kinderen, een lieve vrouw, eigen bedrijf, de nodige maatschappelijke status en bijpassende rijkdom. Alsof het al die tijd slechts een door oude lijm vastgehouden gebarsten vaas was. De berg met scherven was enorm en het opruimen er van kostte een decennium. Mijn eigen scherven en sommige van hen die me lief zijn. De meeste zijn nu bijeengeveegd op slechts een enkele na. Ach, iedereen heeft wel ergens nog wat onopgeruimde rommel.

Het leven bleek uiteindelijk niet naar mij toe te komen, ik moest er naar op zoek gaan. Jaren deed ik daar over. Ik moest ervaren wat het is om zo goed als alles wat anderen in het leven belangrijk vinden te verliezen en dat dan nog fijn vinden ook. Leren wat èchte vriendschap betekend door anderen in mijn hart toe te laten. Dus ik ben eerst de strijd aangegaan en nadat ik die overleefd had ging ik op zoek. Naar wie ik ben, wat ik in dit leven wil en wat ìk belangrijk vind. Niet wat me aangeleerd was. De zoektocht is nu zelf het doel geworden, de oorspronkelijke vraag verdwenen in een mist van reizen, ontmoetingen en ervaringen. Mijn ouders, bedrijven en oude leven, ze zijn er inmiddels al lang niet meer. De knip in de tijdlijn van mijn bestaan is welhaast volledig geworden, met alleen mijn kinderen aan de goede kant er van. De rest, ‘oude vrienden’, ‘familie’, de meesten bestaan niet meer in mijn leven. Er is een nieuwe familie, er zijn nieuwe vrienden. Sommigen zijn als de zussen en broers die ik nooit had, ook als we elkaar soms maanden niet zien. Er is, ondanks dat ik dàt probeerde niet te vinden, een doel in mijn leven gekomen. Onverwacht is mijn bestaan voller geworden dan ooit. Een ingevulde leegte door een combinatie van toeval, vechten, een duwtje hier, een ideetje daar en hard werk. Ik kijk niet om met tranen maar vooruit met een open blik.

Jaren later zit ik dus, een vrouw van middelbare leeftijd, op het dak van dat huis ergens in Damak, een onaanzienlijk provinciestadje in het uiterste zuidoosten van Nepal en staar naar de mensen in de straat beneden me. Ongeveer vijf kilometer verwijderd van me is een vluchtelingenkamp waar duizenden in bamboehutten een bestaan hebben voorzien van alle gebrek aan luxe. Er wonen vrienden van me. Ik ben nu driekwart jaar aan het werk om mijn eerste film te maken. Ergens onderweg heb ik weer een roman geschreven, mijn vijfde in even zovele jaren en de derde die ik voltooid heb. Ik begin mezelf als schrijfster langzaam te begrijpen. Reizen in Azië is, als je dat alleen doet, niet eenvoudig. De beste manier blijkt vooral om westerse haast en die idiote westerse behoefte aan luxe af te schaffen. De aardigheid is dat, wanneer zo’n reis maar lang genoeg duurt, beide inderdaad verdwijnen in de mist van de trillende dampen in de verten boven rivierbeddingen en door de moesson doordrenkte rijstvelden. Achter me weet ik dat de eerste heuvels liggen van de bergen die uiteindelijk buiten mijn blikveld die Himalayas worden. Maar ik hoef ze nu niet te zien, dat komt later wel. Ze bloeden bij tijd en wijle dikke stromen water door die vooral onberekenbare moesson. De moesson die als een frisse douche regelmatig de dampende hitte doorbreekt om een dag later zich te verstoppen in diezelfde bergen en het land over te leveren aan een onbarmhartig brandende zon, als een slapende draak. De temperatuur loopt regelmatig op tot veertig graden wat het leeftempo vanzelf gedrukt. Het stenen huis bestaat uit drie verdiepingen en staat aan de uiterste rand van het stadje. Traditioneel gebouwd met een centrale trap en ventilatoren in elke kamer. Er is een koude douche en een toilet in het huis, wat hier een luxe is. Achter is ook nog een waterput. Alles dus wat een mens nodig heeft comfortabel te kunnen leven en zich veilig te voelen. Er hangt een groot slot op de deur en als ik alleen ben moet ik die deur op slot houden. Het schijnt dat er soms mensen proberen in dit soort huizen in te breken. De straat ervoor is een zandweg en er is een maar paar uur per dag elektriciteit. En het kost me absoluut geen moeite om me hier thuis te voelen.

Beneden woon ik met een jonge vrouw. Haar moeder is in Engeland op familiebezoek. Een vriend van me regelde dat ik bij haar kan logeren in ruil voor gezelschap. Babiti heet ze en ze is vaak eenzaam. Ze is bijna dertig en in haar huis wonen op de andere etages nog een paar jonge vrouwen en haar neef, ‘Cousin brother Tibi’. De eerste nacht slaap ik nog in een aparte kamer maar wanneer we een dag later lang gesproken hebben en ze me voorzichtig duidelijk maakte dat ze geen ‘boyfriend’ heeft omdat ze niet met een man wil leven, delen we haar bed. Ze was blij verrast toen ik zei dat ik ‘just like that’ ben en nu hoeven we niet alleen te slapen. We praten vaak lang in het duister van de nacht en ondanks de warmte is het prettig om elkaars nabijheid te voelen. Ze ruikt lekker. We doen samen de was, gaan samen naar de markt en we koken samen. Gebakken rijst met groenten en heerlijke curry’s. Ineens verteld ze dat ze vaak verdrietig is omdat ze graag zo samen zou leven maar dat dat niet kan in haar cultuur. Haar vader is overleden toen ze jong was en haar moeder verwacht dat ze met een goede man trouwt ondanks dat zij ook wel weet dat haar jongste dochter liever met een vrouw leeft. De vriendin die ze had is inmiddels getrouwd en heeft zich gevoegd naar de traditionele cultuur. Ze had geen keus want huwelijken worden hier gearrangeerd. Sinds die tijd is Babiti weer alleen. Aan de muren van Babiti’s kamer alleen foto’s hangen van mooie zangeressen en actrices.

We maken ochtend- en avondwandelingen door de omliggende straten en langs de rijstvelden die een favoriete plek van me zijn geworden. Er iets niets mooiers dan een zonsondergang boven die heldergroene velden die onder een laagje water staan. Na zonsondergang komen er duizenden vuurvliegjes boven de velden dansen in een eindeloze ongeordende groepsdans. Ondanks de klaarblijkelijke aanwezigheid van slangen en de noodzaak om de benen regelmatig te controleren op bloedzuigers, voelen we geen angst tijdens die lange wandelingen. We genieten er van in de wetenschap dat over een week het allemaal voorbij zal zijn. We praten niet over de dag dat ik terug naar Kathmandu moet. Wel vraagt ze me soms of ik me haar zal herinneren als ik in Nederland ben. Kijk ik opzij dan zie ik de kleine vrouw naast me lopen met haar lange in de wind opwaaiende haren die zich vanzelf halverwege haar rug draperen. Ze is mooi. Niet zo frêle als de meeste van haar vriendinnen, met prachtige donkere ogen waar het niet moeilijk is om in te verdrinken. Voor we weer bij het huis aankomen gaan we naar de tempel, puja doen. Het is een Hindoe tempel, klein met een rode puntige koepel er boven die als een muts op het gebouwtje staat. Hij wordt gedeeld met Boeddhisten als Babita. Binnen hangt de zoete geur van bloemen en kruiden. Ik krijg een bloemenkrans van haar, gemaakt van geel-oranje aaneen geregen bloemetjes. ‘We friends’, fluistert ze me toe en de plaatselijke tempelbewaarder, een oude pandit, kijkt ons een even indringend aan met zijn donkere ogen. Babiti’s betoverende lach ontlokt een glimlach aan de streng devote man die verder gaat met zijn religieuze werk terwijl wij om de kern van het gebouwtje lopen en de ‘lord Boeddha’ en de Hindoe goden groeten die ons aankijken. Ik weet dat we de komende dagen we twee keer per dag, in de vroege morgen en na zonsondergang de wandeling naar de tempel zullen herhalen.

De volgende morgen is ze al op wanneer ik ontwaak. ‘Chhia?’ vraagt ze terwijl ze me thee met melk, kruidnagelen en kardemom brengt en ik de slaap uit mijn ogen wrijf. Een uurtje later verlaten we het huis, zij op weg naar de school waar ze werkt en ik op zoek naar een plek om te schrijven. Ik probeer niet verliefd te worden en concentreer me op het lezen van de borden langs de weg in het lastige Devanagari schrift dat ik mezelf probeer eigen te maken. Even later zorgt de kleine ventilator boven me ervoor dat ik niet smelt want de hitte voelt als een loden jas. Weg van alle lawaai vertrouw ik het zoveelste puzzelstukje van mijn leven aan het geheugen van mijn computer toe. Ik denk aan de waarschuwing van een vriendin dat een lang verblijf in dit land Nepal kan betekenen dat er een tweede thuis ontstaat. Ze had gelijk. Even voel ik me verscheurd tussen het verlangen weer in Nederland te zijn, mijn kinderen en vrienden te zien en het gevoel dat dit land hier veel meer is dan een plek die ik bezocht om te filmen en schrijven. Om vier uur zie ik haar weer en zijn we een avond en nacht niet alleen, voor een paar uur weer twee vrouwen in Nepal.

Alice Verheij © 2011

Ik ga op reis en ik neem mee…

Op nog maar een paar dagen afstand van Nepal waar ik geruime tijd ga wonen om daar te werken aan mijn film loop ik over van de activiteiten om me voor te bereiden op mijn reis en verblijf daar. Natuurlijk is de vlucht geboekt (enkele reis deze keer) en is er het nodige geregeld zodat ik daar kan leven. Er is een verblijfplaats die voldoet aan mijn behoeften op een goede plek in Kathmandu. Ik zal er aan paar maanden mijn domicilie houden ondanks dat ik een aantal keren er een tijdje niet ben in verband met filmreizen. Als de tijd me gegeven wordt zal ik ook een tijdje in retraite gaan in een nonnenklooster in een teruggetrokken gebied. Waar alle verbindingen met de rest van de wereld gedurende mijn verblijf verbroken zijn. Het is het kado dat ik mezelf wil geven om mijn leven en toekomst te overdenken.

Verder ben ik natuurlijk druk aan het rommelen met geschikte tassen, kleding en vooral apparatuur. Want het wordt een techniek intensieve reis. Een flinke HD videocamera van professionele proporties (en gewicht), een flipcam voor het videoblog, DSLR fotocamera, laptop, iPad en een berg snoeren, kabels, accu’s en opladers. Het is een hele operatie wat dat betreft. De vliegreis naar Nepal zie ik niet bepaald naar uit. Het wordt een lange met overstappen tussendoor en dus met gesleep met bagage en het risico dat er spullen zoekraken. De strategische bagage zal in ieder geval als ‘handbagage’ mee moeten. Gelukkig zitten aan de lastigste dingen handvatten.

In Kathmandu wachten vrienden me op en dat is een fantastische wetenschap. Mijn productieassistent ter plekke en een paar andere journalisten. Ik ben in ieder geval verzekerd van een warme ontvangst en zal ongetwijfeld goed geïnstalleerd worden door de heren. Misschien is mijn favoriete douanedame er ook wel bedenk ik me nu. De dag van aankomst wordt de planning al doorgenomen en de vlucht naar het zuiden geboekt. De volgende dag vertrek ik al weer met een binnenlandse vlucht naar Biratnagar, een industriestadje in het uiterste zuidoosten van het land. Vandaar gaan we met een taxi naar Damak om het lokale hotel te betrekken. Dezelfde dag nog zal er contact zijn met UNHCR en IND ter plekke. De filmvergunning van de UNHCR ligt daar dan al op me te wachten. Er is veel en goed voorbereid dus ik ga er vooralsnog maar vanuit dat het allemaal soepel zal verlopen. En zo niet, nou ja dan improviseer ik gewoon.

Het is in Kathmandu nu een graad of dertig en in Damak vierendertig. Warm en ook al vochtig want het regent inmiddels geregeld. Ik zal moeten wennen aan de moesson die ik de komende maanden zal moeten verduren. Bij gebrek aan warm stromend water moet ik dan maar blij zijn met de dagelijkse plensbuien. Ik zie uit naar het weerzien met mijn Nepalese vrienden en met Boudanath waar ik ga wonen. Niet logeren maar wonen. Tenminste, voor mij eigen gevoel. Mijn flat in Den Haag heb ik toch nog aan kunnen houden voor een paar maanden maar misschien veranderd dat nog als ik weer terug ben.

De afgelopen weken heb ik met veel mensen van veel organisaties gesproken om hun medewerking te vragen en in een aantal gevallen heeft dat opgeleverd dat er vervolgwerk aan zit te komen zodra ik klaar ben met deze film. Een korte film van acht minuten, een webfilmpje van een minuut en misschien zelfs weer een documentaire over Nepal. Allemaal nieuw werk. Werk waar ik misschien niet al te ervaren in ben maar wat ik wel leuk vind en waarbij ik door mijn verleden in de techniek de routine snel verwerf. Footage maken, geluid en beeld nabewerken, editen, de hele rimram. Het is een prachtvak en ik kan er al mijn creativiteit in kwijt. Want naast de techniek zijn er het verhaal, de personen, de interviews, het filmen onder moeilijke condities. Geweldig om te doen en een prachtervaring die, dat weet ik nu al, verslavend werkt. Vooral ook omdat ik er bij reis.

Dat reizen is de sleutel tot mijn creativiteit. Niets mooier dan thuiskomen door te reizen want mijn werkelijke thuis is dus niet een huis in een straat in een stad in een land maar juist de plek waar ik ben op het moment dat ik onderweg ben. De tijdelijkheid van een onderdak onderweg, het improviseren en het uit een koffer leven, het is me allemaal even lief. Wat dat betreft mag iedereen hartstikke jaloers op me zijn.Wat minder fijn voelt is de lange tijd dat ik mijn kinderen niet zal zien en mijn vrienden. Goed, internet helpt. Skype, mijn schrijfplek en videoblog dat straks op de Headwind site komt zijn er. Maar dat helpt slechts een beetje. Ik weet dat het gemis er komt en ook dat het soms moeilijk zal zijn op de momenten dat ik er alleen voor sta en me door de situatie heen zal moeten slaan. Het is niet anders.

Zo maar eens even kijken of de tassenwinkel een veilige flight case voor mijn spullen heeft. Ik ga op reis en ik neem mee…

Alice © 2011